అమరవాణీకథాలహరీ-30 - भक्तः पुण्डरीकः, భక్తః పుణ్డరీకః

🌺☘🌺☘🌺
भक्तः पुण्डरीकः
१.    पुराकाले दक्षिणे भारते पुण्डरीकः इति कश्चन महान् भक्तः आसीत्।
२.    सः प्रतिदिनं तस्य मातापित्रोः श्रद्धया भक्त्या च सेवां करोति स्म।
३.    मातापित्रोः तस्य भक्तिः जगति प्रसिद्धा आसीत्।
४.    मातापित्रोः तस्य भक्तिं दृष्ट्वा एकदा स्वयं भगवान् अपि तेन पुण्डरीकेन सह मेलितुम् आगतवान् आसीत्।
५.    यदा भगवान् तस्य गृहम् आगतवान् आसीत्, तदा सः तस्य मातापित्रोः सेवायां निमग्नः आसीत्।
६.    अतः सः भगवन्तं दृष्ट्वा तम् उपवेष्टुम् एकाम् इष्टिकां दत्वा उक्तवान्-
७.    प्रभो, अस्याम् इष्टिकायां किञ्चित् विश्रामं करोतु।
८.    अहम् इदानीं मातापित्रोः सेवायां निरतः अस्मि।
९.    किञ्चित् पश्चात् अहं भवता सह वार्तालापं करिष्यामि इति।
१०.    पितरौ प्रति तस्य भक्तिं दृष्ट्वा भगवान् अतीव प्रसन्नः अभवत्।
११.    यावत् पर्यन्तं सः पुण्डरीकः न आगतवान् आसीत्, तावत् पर्यन्तं सः भगवान् इष्टिकायाः उपरि स्थित्वा तस्य प्रतीक्षां कुर्वन् आसीत्।
१२.    पितरौ सेवां समाप्य पुण्डरीकः बहिः आगत्य भगवन्तं नमस्कृतवान् ।
१३.    तस्य भक्त्यां सेवायां च सन्तुष्टः भगवान् आदिष्टवान्-
१४.    हे पुण्डरीक, कमपि वरं याचताम् इति।
१५.    तदा पुण्डरीकः वररूपेण भगवन्तं सर्वदा तस्मिन् स्थाने प्राप्तुम् ऐच्छत्।
१६.    भगवान् तथास्तु इत्युक्त्वा ततः निरगच्छत्।
१७.    भीमा (चन्द्रभागा) इति नद्याः तीरे पण्डरपुरस्य मन्दिरे श्रीविट्ठल इति नाम्ना भगवान् अद्यापि विद्यमानः अस्ति।
१८.    भक्तः पुण्डरीकः एव अस्य मन्दिरस्य प्रतिष्ठापकः इति सर्वे जानन्ति।
🌹🌹
-प्रदीपनाथः
--------------------------------------------
🌺☘🌺☘🌺

భక్తః పుణ్డరీకః
భక్త పుండరీకుడు
1.    పురాకాలే దక్షిణే భారతే పుణ్డరీకః ఇతి కశ్చన మహాన్ భక్తః ఆసీత్.
2.    సః ప్రతిదినం తస్య మాతాపిత్రోః శ్రద్ధయా భక్త్యా చ సేవాం కరోతి స్మ.
3.    మాతాపిత్రోః తస్య భక్తిః జగతి ప్రసిద్ధా ఆసీత్.
4.    మాతాపిత్రోః తస్య భక్తిం దృష్ట్వా ఏకదా స్వయం భగవాన్ అపి తేన పుణ్డరీకేన సహ మేలితుమ్ ఆగతవాన్ ఆసీత్.
5.    యదా భగవాన్ తస్య గృహమ్ ఆగతవాన్ ఆసీత్ తదా సః తస్య మాతాపిత్రోః సేవాయాం నిమగ్నః ఆసీత్
6.    అతః సః భగవన్తం దృష్ట్వా తమ్ ఉపవేష్టుమ్ ఏకామ్ ఇష్టికాం దత్వా ఉక్తవాన్-
7.    ప్రభో. అస్యామ్ ఇష్టికాయాం కిఞ్చిత్ విశ్రామం కరోతు,
8.    అహమ్ ఇదానీం మాతాపిత్రోః సేవాయాం నిరతః అస్మి..
9.    కిఞ్చిత్ పశ్చాత్ అహం భవతా సహ వార్తాలాపం కరిష్యామి ఇతి.
10.    పితరౌ ప్రతి తస్య భక్తిం దృష్ట్వా భగవాన్ అతీవ ప్రసన్నః అభవత్.
11.    యావత్ పర్యన్తం సః పుణ్డరీకః న ఆగతవాన్ ఆసీత్ తావత్ పర్యన్తం సః భగవాన్ ఇష్టికాయాః ఉపరి స్థిత్వా తస్య ప్రతీక్షాం కుర్వన్ ఆసీత్.
12.    పితరౌ సేవాం సమాప్య పుణ్డరీకః బహిః ఆగత్య భగవన్తం నమస్కృతవాన్ .
13.    తస్య భక్త్యాం సేవాయాం చ సన్తుష్టః భగవాన్ ఆదిష్టవాన్
14.    హే పుణ్డరీక. కమపి వరం యాచతామ్ ఇతి.
15.    తదా పుణ్డరీకః వరరూపేణ భగవన్తం సర్వదా తస్మిన్ స్థానే ప్రాప్తుమ్ ఐచ్ఛత్.
16.    భగవాన్ తథాస్తు ఇత్యుక్త్వా తతః నిరగచ్ఛత్.
17.    భీమా (చన్ద్రభాగా) ఇతి నద్యాః తీరే పణ్డరపురస్య మన్దిరే శ్రీవిత్థల ఇతి నామ్నా భగవాన్ అద్యాపి విద్యమానః అస్తి.
18.    భక్తః పుణ్డరీకః ఏవ అస్య మన్దిరస్య ప్రతిష్ఠాపకః ఇతి సర్వే జానన్తి.
🌹🌹
--ప్రదీపనాథః
తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
---------------------------------------------
(సంస్కృతలేఖకు భాషాశిక్షణార్థం యథాతథానువాదం)
🌺☘🌺☘🌺

1.    పూర్వకాలంలో దక్షిణ భారతంలో పుండరీకుడు అని ఒక మహా భక్తుడు ఉండేవాడు.
2.    అతను ప్రతి రోజూ తన యొక్క మాతాపితల యొక్క సేవను శ్రద్ధతో భక్తితో చేస్తూ ఉండేవాడు.
3.    మాతా పితల యొక్క అతని భక్తి జగత్ప్రసిద్ధమైంది.
4.    తల్లిదండ్రుల యొక్క అతని యొక్క భక్తిని చూసి స్వయంగా భగవంతుడు కూడా ఆ పుండరీకుడితో కలవడానికి వచ్చాడు.
5.    ఎప్పుడు భగవంతుడు అతని ఇంటికి వచ్చాడో, అప్పుడు అతను తల్లిదండ్రుల సేవలో మునిగి ఉన్నాడు.
6.    అందుచేత అతను భగవంతుణ్ణి చూసి, ఆయన కూర్చోడానికి ఒక ఇటుకను ఇచ్చి అన్నాడు—
7.    ప్రభూ, ఈ ఇటుక (మీద) యందు కొంచెం విశ్రాంతి తీసుకో.
8.    నేను ఇప్పుడు మాతా పితరుల సేవలో ఏకాగ్రతతో ఉన్నాను.
9.    కొంచెం సేపైన తరువాత నేను నీతో మాట్లాడుతాను, అన్నాడు.
10.    పితరుల పట్ల అతని యొక్క భక్తిని చూసి భగవంతుడు చాలా ప్రసన్నుడైనాడు.
11.    ఎప్పటివరకు పుండరీకుడు రాలేదో అప్పటి వరకు భగవంతుడు ఇటుక మీద ఉండి అతని కోసం నిరీక్షిస్తూ ఉన్నాడు.
12.    పితరుల సేవ ముగించి పుండరీకుడు బయటకు వచ్చి భగవంతుడికి నమస్కరించాడు.
13.    అతని యొక్క భక్తికి, సేవకున్నూ సంతుష్టి చెంది భగవంతుడు ఆదేశించాడు-
14.    ఓ పుండరీకా! ఏదైనా వరం కోరుకో, అని.
15.    అప్పుడు పుండరీకుడు వరం రూపంలో భగవంతుణ్ణి ఎప్పుడూ అదే స్థానంలో పొందాలని ఇచ్చగించాడు.
16.    భగవానుడు తథాస్తు అని, అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
17.    భీమా (చంద్రభాగ) నదీ తీరాన పండరీపురం యొక్క మందిరంలో శ్రీ విఠల అనే పేరుతో భగవంతుడు నేటికీ ఉన్నాడు.
18.    భక్త పుండరీకుడే ఆ మందిరం యొక్క ప్రతిష్ఠాపకుడు అని అందరికీ తెలుసు.

ఆంధ్రానువాదం
--పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
---------------------------------------------
సంస్కృతవాక్యానికి కింద తెలుగు వాక్యంతో క్రమంగా అనువాదం—
🌺☘🌺☘🌺
భక్తః పుణ్డరీకః
భక్త పుండరీకుడు

1.    పురాకాలే దక్షిణే భారతే పుణ్డరీకః ఇతి కశ్చన మహాన్ భక్తః ఆసీత్.
పూర్వకాలంలో దక్షిణ భారతంలో పుండరీకుడు అని ఒక మహా భక్తుడు ఉండేవాడు.

2.    సః ప్రతిదినం తస్య మాతాపిత్రోః శ్రద్ధయా భక్త్యా చ సేవాం కరోతి స్మ.
అతను ప్రతి రోజూ తన యొక్క మాతాపితల యొక్క సేవను శ్రద్ధతో భక్తితో చేస్తూ ఉండేవాడు.

3.    మాతాపిత్రోః తస్య భక్తిః జగతి ప్రసిద్ధా ఆసీత్.
మాతా పితల యొక్క అతని భక్తి జగత్ప్రసిద్ధమైంది.

4.    మాతాపిత్రోః తస్య భక్తిం దృష్ట్వా ఏకదా స్వయం భగవాన్ అపి తేన పుణ్డరీకేన సహ మేలితుమ్ ఆగతవాన్ ఆసీత్.
తల్లిదండ్రుల యొక్క అతని యొక్క భక్తిని చూసి స్వయంగా భగవంతుడు కూడా ఆ పుండరీకుడితో కలవడానికి వచ్చాడు.

5.    యదా భగవాన్ తస్య గృహమ్ ఆగతవాన్ ఆసీత్ తదా సః తస్య మాతాపిత్రోః సేవాయాం నిమగ్నః ఆసీత్
ఎప్పుడు భగవంతుడు అతని ఇంటికి వచ్చాడో, అప్పుడు అతను తల్లిదండ్రుల సేవలో మునిగి ఉన్నాడు.

6.    అతః సః భగవన్తం దృష్ట్వా తమ్ ఉపవేష్టుమ్ ఏకామ్ ఇష్టికాం దత్వా ఉక్తవాన్-
అందుచేత అతను భగవంతుణ్ణి చూసి, ఆయన కూర్చోడానికి ఒక ఇటుకను ఇచ్చి అన్నాడు—

7.    ప్రభో. అస్యామ్ ఇష్టికాయాం కిఞ్చిత్ విశ్రామం కరోతు,
ప్రభూ, ఈ ఇటుక (మీద) యందు కొంచెం విశ్రాంతి తీసుకో.

8.    అహమ్ ఇదానీం మాతాపిత్రోః సేవాయాం నిరతః అస్మి..
నేను ఇప్పుడు మాతా పితరుల సేవలో ఏకాగ్రతతో ఉన్నాను.

9.    కిఞ్చిత్ పశ్చాత్ అహం భవతా సహ వార్తాలాపం కరిష్యామి ఇతి.
కొంచెం సేపైన తరువాత నేను నీతో మాట్లాడుతాను, అన్నాడు.

10.    పితరౌ ప్రతి తస్య భక్తిం దృష్ట్వా భగవాన్ అతీవ ప్రసన్నః అభవత్.
పితరుల పట్ల అతని యొక్క భక్తిని చూసి భగవంతుడు చాలా ప్రసన్నుడైనాడు.

11.    యావత్ పర్యన్తం సః పుణ్డరీకః న ఆగతవాన్ ఆసీత్ తావత్ పర్యన్తం సః భగవాన్ ఇష్టికాయాః ఉపరి స్థిత్వా తస్య ప్రతీక్షాం కుర్వన్ ఆసీత్.
ఎప్పటివరకు పుండరీకుడు రాలేదో అప్పటి వరకు భగవంతుడు ఇటుక మీద ఉండి అతని కోసం నిరీక్షిస్తూ ఉన్నాడు.

12.    పితరౌ సేవాం సమాప్య పుణ్డరీకః బహిః ఆగత్య భగవన్తం నమస్కృతవాన్ .
పితరుల సేవ ముగించి పుండరీకుడు బయటకు వచ్చి భగవంతుడికి నమస్కరించాడు.

13.    తస్య భక్త్యాం సేవాయాం చ సన్తుష్టః భగవాన్ ఆదిష్టవాన్
అతని యొక్క భక్తికి, సేవకున్నూ సంతుష్టి చెంది భగవంతుడు ఆదేశించాడు-

14.    హే పుణ్డరీక. కమపి వరం యాచతామ్ ఇతి.
ఓ పుండరీకా! ఏదైనా వరం కోరుకో, అని.

15.    తదా పుణ్డరీకః వరరూపేణ భగవన్తం సర్వదా తస్మిన్ స్థానే ప్రాప్తుమ్ ఐచ్ఛత్.
అప్పుడు పుండరీకుడు వరం రూపంలో భగవంతుణ్ణి ఎప్పుడూ అదే స్థానంలో పొందాలని ఇచ్చగించాడు.

16.    భగవాన్ తథాస్తు ఇత్యుక్త్వా తతః నిరగచ్ఛత్.
భగవానుడు తథాస్తు అని, అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.

17.    భీమా (చన్ద్రభాగా) ఇతి నద్యాః తీరే పణ్డరపురస్య మన్దిరే శ్రీవిత్థల ఇతి నామ్నా భగవాన్ అద్యాపి విద్యమానః అస్తి.
భీమా (చంద్రభాగ) నదీ తీరాన పండరీపురం యొక్క మందిరంలో శ్రీ విఠల అనే పేరుతో భగవంతుడు నేటికీ ఉన్నాడు.

18.    భక్తః పుణ్డరీకః ఏవ అస్య మన్దిరస్య ప్రతిష్ఠాపకః ఇతి సర్వే జానన్తి.
భక్త పుండరీకుడే ఆ మందిరం యొక్క ప్రతిష్ఠాపకుడు అని అందరికీ తెలుసు.
తెలుసు.
🌹🌹
సంస్కృతం
--ప్రదీపనాథః
ఆంధ్రానువాదం
--పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
----------------------------------------------------

అమరవాణీకథాలహరీ-29 - आचरणस्य महत्वम् ఆచరణస్య మహత్వమ్

🌺☘🌺☘🌺
आचरणस्य महत्वम्

1.    कस्मिंश्चित् नगरे एकः वृद्धः चोरः निवसति स्म।
2.    तस्य एकः षोडशवर्षीयः पुत्रः अपि आसीत्।
3.    सः वृद्धः चोरः एतावान् वृद्धः अभवत् यस्मात् कारणात् सः चौरकार्यं कर्तुं न शक्नोति स्म।
4.    अतः सः तस्य पुत्रं चौरविद्याम् अशिक्षयत्।
5.    पुत्रः अपि चौरविद्यायां निपुणः अभवत्।
6.    तदा तयोः पितापुत्रयोः जीवनं सुखेन चलति स्म।
7.    एकदा वृद्धः तस्य पुत्रम् अकथयत् पुत्र! कदापि साधु-महात्मनाम् उपदेशं न शृणुयात्।
8.    यद्यपि कुत्रापि ते उपदेशं कुर्वन्तः सन्ति इति दृश्यते तर्हि कर्णौ अङ्गुल्यौ स्थापयित्वा ततः निर्गच्छेत्।
9.    तदा पुत्रः तदङ्गीकृत्य आम्, तातः तथैव भवतु इति उक्तवान्।
10.    एकदा सः पुत्रः चिन्तितवान् यद् अद्य अहं राजभवनं गत्वा चोरयामि इति।
11.    गमनसमये मार्गे तेन एकत्र जनसम्मर्दः दृष्टः।
12.    तदा सः अन्यम् एकं पुरुषं दृष्ट्वा पृष्टवान् तत्र जनसम्मर्दः किमर्थम् इति।
13.    तदा सः पुरुषः उक्तवान् यत् तत्र एकः महात्मा सदुपदेशं कुर्वन् अस्ति अतः जनाः तस्य उपदेशं शृण्वन्तः सन्ति इति।
14.    तदा सः विचलितः अभवत्। एतद् वचनं मया न श्रवणीयम् इति मत्वा पितुराज्ञापालनाय सः तस्य कर्णौ अङ्गुल्यौ स्थापयित्वा अग्रे गच्छन् आसीत्।
15.    यदा सः तत्र जनसम्मर्दस्य समीपं गतवान् तदा एकया शिलया सह तस्य पादाघातं भूत्वा सः भूमौ पतितः अभवत्।
16.    तदा एव सः महात्मनः वचनद्वयम् श्रुतवान् आसीत्।
17.    कदापि मिथ्या न वदेत्, कस्यापि लवणं खादति चेत् तस्य अन्यायं न करणीयं तेन सह विश्वासघातोऽपि न करणीयः चेति।
18.    तदा सः चोरः शीघ्रं ततः उत्थाय पुनः राजभवनं प्रति गमनम् अकरोत्।
19.    यदा सः राजभवनं प्रवेष्टुम् उद्यतः तदा राजभवनस्य द्वारपालः तं निराकुर्वन् पृष्टवान्-
20.    भवान् कः? कुत्र गच्छति इति।
21.    तदा सः चोरः महात्मनः वचनं पालयामि सत्यमेव वदामि इति मत्वा सः उक्तवान्-
22.    अहं चोरः, राजभवनं गत्वा अहं चौरकार्यं करिष्यामि इति।
23.    द्वारपालः तदा चिन्तितवान् यत् एषः मया सह विनोदं करोति।
24.    सः महाराजस्य कोऽपि सेवकः स्यात् इति मत्वा तस्मै राजभवनस्य अन्तः गन्तुम् अनुमतिं दत्तवान्।
25.    अन्तः गत्वा सः चोरः एकस्मिन् प्रकोष्ठे बहु धनं प्राप्तवान् तत् सर्वमपि धनं तस्य स्यूते स्थापितवान्।
26.    ततः सः पाकशालां गत्वा स्वादिष्टं भोजनं दृष्ट्वा सः भोजनमपि खादितवान्।
27.    इदानीं सः पुनः महात्मनः द्वितीयम् उपदेशं संस्मृत्य चिन्तितवान् यद् इदानीं तु अहं महाराजस्य लवणम् अपि खादितवान् अतः तस्य अन्यायं न करोमि इति।
28.    सः तत्रैव तस्य स्यूतं त्यक्त्वा बहिरागतवान्।
29.    यदा सः पाकशालायाः बहिः आगतवान् आसीत् तदा केचन तं दृष्ट्वा एषः चोरः तं गृह्णन्तु इति उच्चैः विलापयन्तः आसन्।
30.    तदा सर्वे आगत्य तं गृहीत्वा महाराजस्य समीपं नीतवन्तः आसन्।
31.    महाराजः तं पृष्टवान्- किं त्वं चोरः?
32.    आम्, महाराज। अहं चोरः!
33.    तर्हि चोरितानि वस्तूनि कुत्र इति पुनः महाराजः पृष्टवान्।
34.    चोरः तदा उत्तरितवान् महाराज! एकः महात्मा उपदेशं दत्तवान् आसीत् यत् कदापि मिथ्या न कथयेत्, यस्य लवणं खादति तस्य अन्यायं न करणीयम् इति।
35.    अहं भवतः गृहे चौरकार्यं कृतवान् इति सत्यं परन्तु भवतः लवणम् अपि खादितवान्।
36.    भवतः पाकशालां गत्वा भोजनं कृतवान्।
37.    अतः महात्मनः कथनं संस्मृत्य मया चोरितानि वस्तूनि सर्वाणि तत्रैव स्थापयित्वा अहं बहिः आगतोऽस्मि इति।
38.    तस्य चोरस्य वचनं श्रुत्वा सन्तुष्टः महाराजः तदा एव तस्मै राजभवनस्य एकां सेवां दत्तवान्।
39.    ततः परं सः अत्यन्तं सुखेन जीवति स्म।
40.    शिक्षणीयं यत् अस्माभिः महात्मनां वचनम् एव श्रोतव्यम् इति।
--श्रीनिधिः अभ्यङ्करः
--------------------------------------------
🌺☘🌺☘🌺
ఆచరణస్య మహత్వమ్
1.    కస్మింశ్చిత్ నగరే ఏకః వృద్ధః చోరః నివసతి స్మ।
2.    తస్య ఏకః షోడశవర్షీయః పుత్రః అపి ఆసీత్।
3.    సః వృద్ధః చోరః ఏతావాన్ వృద్ధః అభవత్ యస్మాత్ కారణాత్ సః చౌరకార్యం కర్తుం న శక్నోతి స్మ।
4.    అతః సః తస్య పుత్రం చౌరవిద్యామ్ అశిక్షయత్।
5.    పుత్రః అపి చౌరవిద్యాయాం నిపుణః అభవత్।
6.    తదా తయోః పితాపుత్రయోః జీవనం సుఖేన చలతి స్మ।
7.    ఏకదా వృద్ధః తస్య పుత్రమ్ అకథయత్ పుత్ర! కదాపి సాధు-మహాత్మనామ్ ఉపదేశం న శృణుయాత్।
8.    యద్యపి కుత్రాపి తే ఉపదేశం కుర్వన్తః సన్తి ఇతి దృశ్యతే తర్హి కర్ణౌ అఙ్గుల్యౌ స్థాపయిత్వా తతః నిర్గచ్ఛేత్।
9.    తదా పుత్రః తదఙ్గీకృత్య ఆమ్, తాతః తథైవ భవతు ఇతి ఉక్తవాన్।
10.    ఏకదా సః పుత్రః చిన్తితవాన్ యద్ అద్య అహం రాజభవనం గత్వా చోరయామి ఇతి।
11.    గమనసమయే మార్గే తేన ఏకత్ర జనసమ్మర్దః దృష్టః।
12.    తదా సః అన్యమ్ ఏకం పురుషం దృష్ట్వా పృష్టవాన్ తత్ర జనసమ్మర్దః కిమర్థమ్ ఇతి।
13.    తదా సః పురుషః ఉక్తవాన్ యత్ తత్ర ఏకః మహాత్మా సదుపదేశం కుర్వన్ అస్తి అతః జనాః తస్య ఉపదేశం శృణ్వన్తః సన్తి ఇతి।
14.    తదా సః విచలితః అభవత్। ఏతద్ వచనం మయా న శ్రవణీయమ్ ఇతి మత్వా పితురాజ్ఞాపాలనాయ సః తస్య కర్ణౌ అఙ్గుల్యౌ స్థాపయిత్వా అగ్రే గచ్ఛన్ ఆసీత్।
15.    యదా సః తత్ర జనసమ్మర్దస్య సమీపం గతవాన్ తదా ఏకయా శిలయా సహ తస్య పాదాఘాతం భూత్వా సః భూమౌ పతితః అభవత్।
16.    తదా ఏవ సః మహాత్మనః వచనద్వయమ్ శ్రుతవాన్ ఆసీత్।
17.    కదాపి మిథ్యా న వదేత్, కస్యాపి లవణం ఖాదతి చేత్ తస్య అన్యాయం న కరణీయం తేన సహ విశ్వాసఘాతోఽపి న కరణీయః చేతి।
18.    తదా సః చోరః శీఘ్రం తతః ఉత్థాయ పునః రాజభవనం ప్రతి గమనమ్ అకరోత్।
19.    యదా సః రాజభవనం ప్రవేష్టుమ్ ఉద్యతః తదా రాజభవనస్య ద్వారపాలః తం నిరాకుర్వన్ పృష్టవాన్-
20.    భవాన్ కః? కుత్ర గచ్ఛతి ఇతి।
21.    తదా సః చోరః మహాత్మనః వచనం పాలయామి సత్యమేవ వదామి ఇతి మత్వా సః ఉక్తవాన్-
22.    అహం చోరః, రాజభవనం గత్వా అహం చౌరకార్యం కరిష్యామి ఇతి।
23.    ద్వారపాలః తదా చిన్తితవాన్ యత్ ఏషః మయా సహ వినోదం కరోతి।
24.    సః మహారాజస్య కోఽపి సేవకః స్యాత్ ఇతి మత్వా తస్మై రాజభవనస్య అన్తః గన్తుమ్ అనుమతిం దత్తవాన్।
25.    అన్తః గత్వా సః చోరః ఏకస్మిన్ ప్రకోష్ఠే బహు ధనం ప్రాప్తవాన్ తత్ సర్వమపి ధనం తస్య స్యూతే స్థాపితవాన్।
26.    తతః సః పాకశాలాం గత్వా స్వాదిష్టం భోజనం దృష్ట్వా సః భోజనమపి ఖాదితవాన్।
27.    ఇదానీం సః పునః మహాత్మనః ద్వితీయమ్ ఉపదేశం సంస్మృత్య చిన్తితవాన్ యద్ ఇదానీం తు అహం మహారాజస్య లవణమ్ అపి ఖాదితవాన్ అతః తస్య అన్యాయం న కరోమి ఇతి।
28.    సః తత్రైవ తస్య స్యూతం త్యక్త్వా బహిరాగతవాన్।
29.    యదా సః పాకశాలాయాః బహిః ఆగతవాన్ ఆసీత్ తదా కేచన తం దృష్ట్వా ఏషః చోరః తం గృహ్ణన్తు ఇతి ఉచ్చైః విలాపయన్తః ఆసన్।
30.    తదా సర్వే ఆగత్య తం గృహీత్వా మహారాజస్య సమీపం నీతవన్తః ఆసన్।
31.    మహారాజః తం పృష్టవాన్- కిం త్వం చోరః?
32.    ఆమ్, మహారాజ। అహం చోరః!
33.    తర్హి చోరితాని వస్తూని కుత్ర ఇతి పునః మహారాజః పృష్టవాన్।
34.    చోరః తదా ఉత్తరితవాన్ మహారాజ! ఏకః మహాత్మా ఉపదేశం దత్తవాన్ ఆసీత్ యత్ కదాపి మిథ్యా న కథయేత్, యస్య లవణం ఖాదతి తస్య అన్యాయం న కరణీయమ్ ఇతి।
35.    అహం భవతః గృహే చౌరకార్యం కృతవాన్ ఇతి సత్యం పరన్తు భవతః లవణమ్ అపి ఖాదితవాన్।
36.    భవతః పాకశాలాం గత్వా భోజనం కృతవాన్।
37.    అతః మహాత్మనః కథనం సంస్మృత్య మయా చోరితాని వస్తూని సర్వాణి తత్రైవ స్థాపయిత్వా అహం బహిః ఆగతోఽస్మి ఇతి।
38.    తస్య చోరస్య వచనం శ్రుత్వా సన్తుష్టః మహారాజః తదా ఏవ తస్మై రాజభవనస్య ఏకాం సేవాం దత్తవాన్।
39.    తతః పరం సః అత్యన్తం సుఖేన జీవతి స్మ।
40.    శిక్షణీయం యత్ అస్మాభిః మహాత్మనాం వచనమ్ ఏవ శ్రోతవ్యమ్ ఇతి।
🌹
-ప్రదీపనాథః.
---------------------------------------------
(సంస్కృతలేఖకు భాషాశిక్షణార్థం యథాతథానువాదం)
🌺☘🌺☘🌺
ఆచరణము యొక్క మహత్వం
1.    ఒకానొక నగరంలో ఒక ముసలి దొంగ నివసించే వాడు.
2.    అతని యొక్క పదహారేళ్ళ కొడుకు కూడా ఉన్నాడు.
3.    ఆ ముసలి దొంగ ఎంత ముసలి వాడైనాడంటే దాని వల్ల దొంగతనం చెయ్యడానికి శక్తి లేక పోయింది.
4.    అందు వల్ల అతను తన యొక్క కొడుకును చోర విద్యలో శిక్షణ ఇచ్చాడు.
5.    కొడుకు కూడా చోర విద్యలో నిపుణు డైనాడు.
6.    అప్పుడు ఆ యొక్క తండ్రీకొడుకుల యొక్క జీవితం సుఖంగా గడుస్తుండేది.
7.    ఒకసారి వృద్ధుడు అతని యొక్క కొడుకుకు చెప్పాడు పుత్రా! ఎప్పుడూ సాధు మహాత్ముల యొక్క ఉపదేశం వినవద్దు.
8.    ఒకవేళ ఎక్కడైనా వాళ్ళు ఉపదేశం ఇస్తూ ఉన్నారు అని కనుపిస్తే అప్పుడు రెండు చెవులలో వేళ్ళను పెట్టుకుని అక్కడినుండి వెళ్ళిపో.
9.    అప్పుడు కొడుకు దానికి ఒప్పుకొని సరే నాన్నా, అలాగే కానీ అని చెప్పాడు.
10.    ఒకసారి ఆ కొడుకు ఆలోచించాడు కదా ఇవాళ నేను రాజ భవనానికి వెళ్ళి దొంగిలిస్తాను, అని.
11.    వెళ్ళేటప్పుడు దారిలో అతనిచేత ఒక చోట మనుషుల గుంపు చూడ బడింది.
12.    అప్పుడు అతను వేరే ఒక పురుషుణ్ణి చూసి అడిగాడు అక్కడ మనుషుల గుంపు ఎందుకోసం (ఉంది) అని.
13.    అప్పుడు ఆ పురుషుడు చెప్పాడు కదా అక్కడ ఒక మహాత్ముడు సదుపదేశం చేస్తూ ఉన్నాడు అందు వల్ల జనులుఅతని యొక్క ఉపదేశాన్ని వింటూ ఉన్నారు అని.
14.    అప్పుడు అతను చలించి పోయాడు. ఆ మాటలు నా చేత వినబడ కూడదు అని అనుకొని తండ్రి ఆజ్ఞను పాలించటం కోసం అతను అతని యొక్క రెండు చెవులలో వేళ్ళు పెట్టుకుని ముందుకు వెళ్తూ ఉండినాడు.
15.    ఎప్పుడు అతను అక్కడ మనుషుల గుంపు యొక్క దగ్గరకు వెళ్ళాడో అప్పుడు ఒక రాయితో అతని యొక్క పాదం కొట్టుకొని అతను నేల(పై) యందు పడినవాడైనాడు.
16.    అప్పుడే అతను ఆ మహాత్ముని యొక్క మాటలు రెండు విని ఉండినాడు.
17.    ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పరాదు,ఎవరి యొక్క ఉప్పును తింటే కనుక అతని (కి) యొక్క అన్యాయం చేయరాదు,అతని(కి) తో నమ్మక ద్రోహం చేయరాదు కూడా అని.
18.    అప్పుడు ఆ దొంగ త్వరగా అక్కడ నుండి లేచి మళ్ళీ రాజభవనం వైపు వెళ్ళడం చేశాడు.
19.    ఎప్పుడు అతను రాజభవనం ప్రవేశిచ బోయాడో అప్పుడు రాజభవనం యొక్క ద్వారపాలకుడు అతనిని నిరోధించి అడిగాడు-
20.    నువ్వు ఎవరు? ఎక్కడికి పోతున్నావు? అని.
21.    అప్పుడు ఆ దొంగ మహాత్ముడి మాట పాలిస్తాను, సత్యమే చెప్తాను అని తలచి అతడు చెప్పాడు-
22.    నేను దొంగను,రాజభవనా నికి వెళ్ళి నేను దొంగ తనం చెయ్యబోతాను అని.
23.    ద్వారపాలకుడు అప్పుడు అనుకున్నాడు, ఇతను నాతో హాస్య చేస్తున్నాడు!
24.    అతను మహారాజు యొక్క ఎవరో సేవకుడు కావచ్చు అని తలచి అతని(ని )కొరకు రాజభవనం లోనికి వెళ్ళడానికి అనుమతిని ఇచ్చాడు.
25.    లోపలికి వెళ్ళి ఆ దొంగ ఒక గదిలో చాలా ధనం దొరికించుకున్నాడు, ఆ ధనాన్ని సర్వాన్ని కూడా అతని యొక్క సంచిలో పెట్టుకున్నాడు.
26.    అక్కడి నుండి అతను వంట ఇంట్లోకి వెళ్లి రుచికరమైన భోజనాన్ని చూసి అతను భోజనం కూడా తిన్నాడు.
27.    ఇప్పుడు అతను మళ్ళీ మహాత్ముడి యొక్క రెండో ఉపదేశాన్ని గుర్తు తెచ్చుకుని ఆలోచించాడు అయితే ఇప్పుడైతే నేను మహారాజు యొక్క ఉప్పు కూడా తిన్నాను కనుక అతని (కి) యొక్క అన్యాయం చెయ్యను అని.
28.    అతను అక్కడే తన యొక్క సంచీని వదిలిపెట్టి బయటకు వచ్చాడు.
29.    ఎప్పుడు అతను వంట ఇంట్లో నుండి బయటకు వచ్చి ఉన్నాడో అప్పుడు కొందరు అతనిని చూసి ఇతను దొంగ అతనిని పట్టుకోండి అని పెద్దగా అరుస్తూ ఉండినారు.
30.    అప్పుడు అందరూ వచ్చి అతనిని పట్టుకొని మహారాజు యొక్క సమీపానికి తీసుకుని వెళ్ళి ఉండినారు.
31.    మహారాజు అతనిని అడిగాడు-ఏమి నువ్వు దొంగవా?
32.    అవును,మహారాజా!నేను దొంగను.
33.    అయితే దొంగిలించిన వస్తువులు ఎక్కడ అని మళ్ళీ మహారాజు అడిగాడు.
34.    దొంగ అప్పుడు సమాధానం చెప్పాడు మహారాజా! ఒక మహాత్ముడు ఉపదేశం ఇచ్చాడు ఎప్పుడూ కూడా అబద్ధం చెప్పకూడదు,ఎవరి యొక్క ఉప్పు తింటే అతని (కి)యొక్క అన్యాయం చెయ్యకూడదు అని.
35.    నేను మీ యొక్క ఇంట్లో దొంగతనం చేశాను అని సత్యం కానీ నీ ఉప్పు కూడా తిన్నాను.
36.    నీ యొక్క వంటింట్లోకి వెళ్ళి భోజనం చేశాను.
37.    అందుచేత మహాత్ముడి యొక్క మాటను గుర్తుకు తెచ్చుకుని నాచేత దొంగిలించ బడిన వస్తువులను అన్నీ అక్కడే పెట్టి నేను బయటకు వచ్చి ఉన్నాను అని.
38.    ఆ దొంగ యొక్క మాటను విని సంతుష్టుడైన మహారాజు అప్పుడే అతని కొరకు రాజభవనం యొక్క ఒక సేవను ఇచ్చాడు.
39.    అటు తరువాత అతను చాలా సుఖంతో జీవించాడు.
40.    నేర్చుకోవాలి మనచేత మహాత్ముల యొక్క మాటలనే శ్రవణం చేయబడాలి అని.
-प्रदीपनाथः!
తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
---------------------------------------------
సంస్కృతవాక్యానికి కింద తెలుగు వాక్యంతో క్రమంగా అనువాదం—
🌺☘🌺☘🌺


ఆచరణస్య మహత్వమ్!
ఆచరణము యొక్క మహత్వం

1. కస్మింశ్చిత్ నగరే ఏకః వృద్ధః చోరః నివసతి స్మ.
1. ఒకానొక నగరంలో ఒక ముసలి దొంగ నివసించేవాడు.

2. తస్య ఏకః షోడశవర్షీయః పుత్రః అపి ఆసీత్.
2. అతని యొక్క పదహారేళ్ళ కొడుకు కూడా ఉన్నాడు.

3. సః వృద్ధః చోరః ఏతావాన్ వృద్ధః అభవత్ యస్మాత్ కారణాత్ సః చౌరకార్యం కర్తుం న శక్నోతి స్మ.
3. ఆ ముసలి దొంగ ఎంత ముసలి వాడైనాడంటే దాని వల్ల దొంగతనం చెయ్యడానికి శక్తి లేక పోయింది.

4. అతః సః తస్య పుత్రం చౌరవిద్యామ్ అశిక్షయత్.
4. అందు వల్ల అతను తన యొక్క కొడుకును చోర విద్యలో శిక్షణ ఇచ్చాడు.

5. పుత్రః అపి చౌరవిద్యాయాం నిపుణః అభవత్.
5. కొడుకు కూడా చోర విద్యలో నిపుణు డైనాడు.

6. తదా తయోః పితాపుత్రయోః జీవనం సుఖేన చలతి స్మ.
6. అప్పుడు ఆ యొక్క తండ్రీకొడుకుల యొక్క జీవితం సుఖంగా గడుస్తుండేది.

7. ఏకదా వృద్ధః తస్య పుత్రమ్ అకథయత్ పుత్ర! కదాపి సాధు-మహాత్మనామ్ ఉపదేశం న శృణుయాత్.
7. ఒకసారి వృద్ధుడు అతని యొక్క కొడుకుకు చెప్పాడు పుత్రా! ఎప్పుడూ సాధు మహాత్ముల యొక్క ఉపదేశం వినవద్దు.

8. యద్యపి కుత్రాపి తే ఉపదేశం కుర్వన్తః సన్తి ఇతి దృశ్యతే తర్హి కర్ణౌ అఙ్గుల్యౌ స్థాపయిత్వా తతః నిర్గచ్ఛేత్.
8. ఒకవేళ ఎక్కడైనా వాళ్ళు ఉపదేశం ఇస్తూ ఉన్నారు అని కనుపిస్తే అప్పుడు రెండు చెవులలో వేళ్ళను పెట్టుకుని అక్కడినుండి వెళ్ళిపో.

9. తదా పుత్రః తదఙ్గీకృత్య ఆమ్, తాతః తథైవ భవతు ఇతి ఉక్తవాన్.
9. అప్పుడు కొడుకు దానికి ఒప్పుకొని సరే నాన్నా, అలాగే కానీ అని చెప్పాడు.

10. ఏకదా సః పుత్రః చిన్తితవాన్ యద్ అద్య అహం రాజభవనం గత్వా చోరయామి ఇతి.
10. ఒకసారి ఆ కొడుకు ఆలోచించాడు కదా ఇవాళ నేను రాజ భవనానికి వెళ్ళి దొంగిలిస్తాను, అని.

11. గమనసమయే మార్గే తేన ఏకత్ర జనసమ్మర్దః దృష్టః.
11. వెళ్ళేటప్పుడు దారిలో అతనిచేత ఒక చోట మనుషుల గుంపు చూడ బడింది.

12. తదా సః అన్యమ్ ఏకం పురుషం దృష్ట్వా పృష్టవాన్ తత్ర జనసమ్మర్దః కిమర్థమ్ ఇతి.
12. అప్పుడు అతను వేరే ఒక పురుషుణ్ణి చూసి అడిగాడు అక్కడ మనుషుల గుంపు ఎందుకోసం (ఉంది) అని.

13. తదా సః పురుషః ఉక్తవాన్ యత్ తత్ర ఏకః మహాత్మా సదుపదేశం కుర్వన్ అస్తి అతః జనాః తస్య ఉపదేశం శృణ్వన్తః సన్తి ఇతి.
13. అప్పుడు ఆ పురుషుడు చెప్పాడు కదా అక్కడ ఒక మహాత్ముడు సదుపదేశం చేస్తూ ఉన్నాడు అందు వల్ల జనులుఅతని యొక్క ఉపదేశాన్ని వింటూ ఉన్నారు అని.

14. తదా సః విచలితః అభవత్. ఏతద్ వచనం మయా న శ్రవణీయమ్ ఇతి మత్వా పితురాజ్ఞాపాలనాయ సః తస్య కర్ణౌ అఙ్గుల్యౌ స్థాపయిత్వా అగ్రే గచ్ఛన్ ఆసీత్.
14. అప్పుడు అతను చలించి పోయాడు. ఆ మాటలు నా చేత వినబడ కూడదు అని అనుకొని తండ్రి ఆజ్ఞను పాలించటం కోసం అతను అతని యొక్క రెండు చెవులలో వేళ్ళు పెట్టుకుని ముందుకు వెళ్తూ ఉండినాడు.

15. యదా సః తత్ర జనసమ్మర్దస్య సమీపం గతవాన్ తదా ఏకయా శిలయా సహ తస్య పాదాఘాతం భూత్వా సః భూమౌ పతితః అభవత్.
15. ఎప్పుడు అతను అక్కడ మనుషుల గుంపు యొక్క దగ్గరకు వెళ్ళాడో అప్పుడు ఒక రాయితో అతని యొక్క పాదం కొట్టుకొని అతను నేల(పై) యందు పడినవాడైనాడు.

16. తదా ఏవ సః మహాత్మనః వచనద్వయమ్ శ్రుతవాన్ ఆసీత్.
16. అప్పుడే అతను ఆ మహాత్ముని యొక్క మాటలు రెండు విని ఉండినాడు.

17. కదాపి మిథ్యా న వదేత్, కస్యాపి లవణం ఖాదతి చేత్ తస్య అన్యాయం న కరణీయం తేన సహ విశ్వాసఘాతోఽపి న కరణీయః చేతి.
17. ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పరాదు,ఎవరి యొక్క ఉప్పును తింటే కనుక అతని (కి) యొక్క అన్యాయం చేయరాదు,అతని(కి) తో నమ్మక ద్రోహం చేయరాదు కూడా అని.
18. తదా సః చోరః శీఘ్రం తతః ఉత్థాయ పునః రాజభవనం ప్రతి గమనమ్ అకరోత్.
18. అప్పుడు ఆ దొంగ త్వరగా అక్కడ నుండి లేచి మళ్ళీ రాజభవనం వైపు వెళ్ళడం చేశాడు.

19. యదా సః రాజభవనం ప్రవేష్టుమ్ ఉద్యతః తదా రాజభవనస్య ద్వారపాలః తం నిరాకుర్వన్ పృష్టవాన్-
19. ఎప్పుడు అతను రాజభవనం ప్రవేశిచ బోయాడో అప్పుడు రాజభవనం యొక్క ద్వారపాలకుడు అతనిని నిరోధించి అడిగాడు-

20. భవాన్ కః? కుత్ర గచ్ఛతి ఇతి.
20. నువ్వు ఎవరు? ఎక్కడికి పోతున్నావు? అని.

21. తదా సః చోరః మహాత్మనః వచనం పాలయామి సత్యమేవ వదామి ఇతి మత్వా సః ఉక్తవాన్-
21. అప్పుడు ఆ దొంగ మహాత్ముడి మాట పాలిస్తాను, సత్యమే చెప్తాను అని తలచి అతడు చెప్పాడు-

22. అహం చోరః, రాజభవనం గత్వా అహం చౌరకార్యం కరిష్యామి ఇతి.
22. నేను దొంగను,రాజభవనా నికి వెళ్ళి నేను దొంగ తనం చెయ్యబోతాను అని.

23. ద్వారపాలః తదా చిన్తితవాన్ యత్ ఏషః మయా సహ వినోదం కరోతి।
23. ద్వారపాలకుడు అప్పుడు అనుకున్నాడు, ఇతను నాతో హాస్య చేస్తున్నాడు.

24. సః మహారాజస్య కోఽపి సేవకః స్యాత్ ఇతి మత్వా తస్మై రాజభవనస్య అన్తః గన్తుమ్ అనుమతిం దత్తవాన్.
24. అతను మహారాజు యొక్క ఎవరో సేవకుడు కావచ్చు అని తలచి అతని(ని )కొరకు రాజభవనం లోనికి వెళ్ళడానికి అనుమతిని ఇచ్చాడు.

25. అన్తః గత్వా సః చోరః ఏకస్మిన్ ప్రకోష్ఠే బహు ధనం ప్రాప్తవాన్ తత్ సర్వమపి ధనం తస్య స్యూతే స్థాపితవాన్।
25. లోపలికి వెళ్ళి ఆ దొంగ ఒక గదిలో చాలా ధనం దొరికించుకున్నాడు, ఆ ధనాన్ని సర్వాన్ని కూడా అతని యొక్క సంచిలో పెట్టుకున్నాడు.

26. తతః సః పాకశాలాం గత్వా స్వాదిష్టం భోజనం దృష్ట్వా సః భోజనమపి ఖాదితవాన్.
26. అక్కడి నుండి అతను వంట ఇంట్లోకి వెళ్లి రుచికరమైన భోజనాన్ని చూసి అతను భోజనం కూడా తిన్నాడు.

27. ఇదానీం సః పునః మహాత్మనః ద్వితీయమ్ ఉపదేశం సంస్మృత్య చిన్తితవాన్ యద్ ఇదానీం తు అహం మహారాజస్య లవణమ్ అపి ఖాదితవాన్ అతః తస్య అన్యాయం న కరోమి ఇతి.
27. ఇప్పుడు అతను మళ్ళీ మహాత్ముడి యొక్క రెండో ఉపదేశాన్ని గుర్తు తెచ్చుకుని ఆలోచించాడు అయితే ఇప్పుడైతే నేను మహారాజు యొక్క ఉప్పు కూడా తిన్నాను కనుక అతని (కి) యొక్క అన్యాయం చెయ్యను అని.

28. సః తత్రైవ తస్య స్యూతం త్యక్త్వా బహిరాగతవాన్.
28. అతను అక్కడే తన యొక్క సంచీని వదిలిపెట్టి బయటకు వచ్చాడు.

29. యదా సః పాకశాలాయాః బహిః ఆగతవాన్ ఆసీత్ తదా కేచన తం దృష్ట్వా ఏషః చోరః తం గృహ్ణన్తు ఇతి ఉచ్చైః విలాపయన్తః ఆసన్.
29. ఎప్పుడు అతను వంట ఇంట్లో నుండి బయటకు వచ్చి ఉన్నాడో అప్పుడు కొందరు అతనిని చూసి ఇతను దొంగ అతనిని పట్టుకోండి అని పెద్దగా అరుస్తూ ఉండినారు.

30. తదా సర్వే ఆగత్య తం గృహీత్వా మహారాజస్య సమీపం నీతవన్తః ఆసన్.
30. అప్పుడు అందరూ వచ్చి అతనిని పట్టుకొని మహారాజు యొక్క సమీపానికి తీసుకుని వెళ్ళి ఉండినారు.

31. మహారాజః తం పృష్టవాన్- కిం త్వం చోరః?
31. మహారాజు అతనిని అడిగాడు-ఏమి నువ్వు దొంగవా?

32. ఆమ్, మహారాజ, అహం చోరః.
32. అవును,మహారాజా! నేను దొంగను.

33. తర్హి చోరితాని వస్తూని కుత్ర ఇతి పునః మహారాజః పృష్టవాన్.
33. అయితే దొంగిలించిన వస్తువులు ఎక్కడ అని మళ్ళీ మహారాజు అడిగాడు.

34. చోరః తదా ఉత్తరితవాన్ మహారాజ! ఏకః మహాత్మా ఉపదేశం దత్తవాన్ ఆసీత్ యత్ కదాపి మిథ్యా న కథయేత్, యస్య లవణం ఖాదతి తస్య అన్యాయం న కరణీయమ్ ఇతి.
34. దొంగ అప్పుడు సమాధానం చెప్పాడు మహారాజా! ఒక మహాత్ముడు ఉపదేశం ఇచ్చాడు ఎప్పుడూ కూడా అబద్ధం చెప్పకూడదు,ఎవరి యొక్క ఉప్పు తింటే అతని (కి)యొక్క అన్యాయం చెయ్యకూడదు అని.

35. అహం భవతః గృహే చౌరకార్యం కృతవాన్ ఇతి సత్యం పరన్తు భవతః లవణమ్ అపి ఖాదితవాన్।
35. నేను మీ యొక్క ఇంట్లో దొంగతనం చేశాను అని సత్యం కానీ నీ ఉప్పు కూడా తిన్నాను.

36. భవతః పాకశాలాం గత్వా భోజనం కృతవాన్.
36. నీ యొక్క వంటింట్లోకి వెళ్ళి భోజనం చేశాను.

37. అతః మహాత్మనః కథనం సంస్మృత్య మయా చోరితాని వస్తూని సర్వాణి తత్రైవ స్థాపయిత్వా అహం బహిః ఆగతోఽస్మి ఇతి.
37. అందుచేత మహాత్ముడి యొక్క మాటను గుర్తుకు తెచ్చుకుని నాచేత దొంగిలించ బడిన వస్తువులను అన్నీ అక్కడే పెట్టి నేను బయటకు వచ్చి ఉన్నాను అని.

38. తస్య చోరస్య వచనం శ్రుత్వా సన్తుష్టః మహారాజః తదా ఏవ తస్మై రాజభవనస్య ఏకాం సేవాం దత్తవాన్.
38. ఆ దొంగ యొక్క మాటను విని సంతుష్టుడైన మహారాజు అప్పుడే అతని కొరకు రాజభవనం యొక్క ఒక సేవను ఇచ్చాడు.

39. తతః పరం సః అత్యన్తం సుఖేన జీవతి స్మ.
39. అటు తరువాత అతను చాలా సుఖంతో జీవించాడు.

40. శిక్షణీయం యత్ అస్మాభిః మహాత్మనాం వచనమ్ ఏవ శ్రోతవ్యమ్ ఇతి.
40. నేర్చుకోవాలి మనచేత మహాత్ముల యొక్క మాటలనే శ్రవణం చేయబడాలి అని.

--సంస్కృతం
ప్రదీపనాథః.
--తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
----------------------------------------------------

అమరవాణీకథాలహరీ-28 - कृते पुनः कुर्यात् अकृतेपि कदाचन, కృతే పునః కుర్యాత్ అకృతేపి కదాచన

🌺☘🌺☘🌺
कृते पुनः कुर्यात् अकृतेपि कदाचन

1.    विपणिमार्गे प्रतिदिनमिव सा वृद्धा नारङ्गं विक्रयन्ती आसीत्।
2.    तस्याः आपणम् एकं जीर्णम् उटजम्।
3.    किंतु सा विना दैन्येन स्वतन्त्रं जीवनं यापयन्ती आसीत्।
4.    तद्दिने एकः युवा नारङ्गं क्रेतुं वृद्धायाः उटजम् आगतवान्।
5.    तेन पृष्टम् 'अम्ब, एक प्रस्थ नारङ्गाणां कृते किं मौल्यम् ' इति।
6.    पञ्चाशत् रूप्यकाणि इत्युक्त्वा सा प्रस्थपरिमितं नारङ्गं दत्तवती।
7.    रूप्यकाणि दत्वा यदा सः गन्तुमुद्युक्तः तदा झटिति एकः निर्धनः इव दृश्यमानः वृद्धः नारङ्गं क्रेतुं तत्रैव आगतः।
8.    तेनापि प्रस्थपरिमितं नारङ्गाणां कृते किं मौल्यम् इति पृष्टम्।
9.    तया दश रूप्यकाणि इति उत्तरं दत्तम्।
10.    तद् दृष्ट्वा अमर्षणेन तेन यूना समीपमागत्य नीचस्वरेण पृष्टम् '
11.    अम्ब, मदर्थं पञ्चाशत्, तस्य कृते केवलं दश, कथम् एवं करोषि,न्याय्यं वा इदम्' इति।
12.    तदाकर्ण्य तया भणितम् ' अरे वत्स, भवान् क्रेतुं समर्थः, किंतु एषः पलितः बन्धुविहीनः,
13.    क्रेतुम् अशक्तोपि विनामूल्यं खादितुं नेच्छति, आत्माभिमानी च,
14.    अतः अहं तत्कृते हीनमूल्यान् नारङ्गान् ददामि,
15.    मम तु एतेन बहु धनं नष्टं न भवति,
16.    यदि एतादृश उपकारो मया क्रियते तदा मनसि तृप्तिः तथा एतद्रूपेण समाजे जनसेवा किञ्चित् भवतीति भावना अपि उत्पद्यते।
17.    यदा मया एवं क्रियते तद्दिने मम व्यापारोपि वर्धते, मन्ये एतत्कार्यं देवस्यापि प्रीतिजनकं भवति' इति।
18.    तस्याः साधुवादेन नितरां तुष्टः सः तदेव चिन्तयन् गृहं गतः।
19.    अथापि कथा किं समाप्ता न, सन्ततम् अनुवर्तते।
20.    सः पलितः तया नारङ्गान् स्वीकृत्य धनं दत्वा एकम् नारङ्गं उद्घाट्य एकं मौक्तिकं खादयित्वा कटु वर्तते इति तत्फलं पूर्णं तस्यै दत्तवान्।
21.    सा तु तम् आस्वाद्य मधुरमेव वर्तते इति यदा ब्रुवन्ती आसीत् तदा सः झटिति निर्गतः।
22.    यदा यदा तेन वृद्धेन व्यापारः क्रियते स्म तदा तदा एवमेव क्रियते स्म।
23.    एतत् दृष्ट्वा समीपस्थः अन्यः श्रेष्ठी एकदा तस्मै अपृच्छत् ' भो तात, किमर्थं प्रतिवारं तस्यै फलं यच्छसि?
24.    तेन तव नष्टं भवति किल! इति। तदा सः उक्तवान्
25.    ' फले कटुता नास्तीति अहमपि जानामि, परंतु मया दत्तं विना कदापि तत्फलं सा न खादति,
26.    सा एतद्रीत्या यदाकदाचित् फलं खादतु इति अहम् एवं करोमि, तेनाहं नितरां तुष्टो भवामि ' इति।
27.    ततः सः श्रेष्ठी तस्याः वृद्धायाः साकं तदेव प्रश्नम् अपृच्छत्।
28.    तदा तयोक्तम् ' तद्विषयम् अहमपि जाने, यदा तेन मदर्थं फलं दास्यते तदा मयापि तस्य स्यूते प्रस्थपरिमितात् अधिकम् एकं फलं स्थाप्यते। अतः तस्यापि न नष्टः भवति ' इति।
29.    'परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ' इति कृष्णस्योक्तिः।
30.    यदा वयं परस्य उपकारं कुर्मः यदा निश्चितेन अन्यः अस्मत्कृते उपकुर्यात्।
31.    एवमेव लोके व्यवस्था सुकरा दृश्यते।
32.    दानबुद्धिः तथा पात्रापात्रविवेचनं तत्र सदा आवश्यकम्। देवोsपि तम् अनुगृह्णाति।
--संस्कृतम्
श्रीनिधि अभ्यङ्करः
उपकर्ता- चिदम्बर कुलकर्णिः
--------------------------------------------
🌺☘🌺☘🌺
కృతే పునః కుర్యాత్ అకృతేపి కదాచన
1.    విపణిమార్గే ప్రతిదినమివ సా వృద్ధా నారఙ్గం విక్రయన్తీ ఆసీత్।
2.    తస్యాః ఆపణమ్ ఏకం జీర్ణమ్ ఉటజమ్।
3.    కింతు సా వినా దైన్యేన స్వతన్త్రం జీవనం యాపయన్తీ ఆసీత్।
4.    తద్దినే ఏకః యువా నారఙ్గం క్రేతుం వృద్ధాయాః ఉటజమ్ ఆగతవాన్।
5.    తేన పృష్టమ్ 'అమ్బ, ఏక ప్రస్థ నారఙ్గాణాం కృతే కిం మౌల్యమ్ ' ఇతి।
6.    పఞ్చాశత్ రూప్యకాణి ఇత్యుక్త్వా సా ప్రస్థపరిమితం నారఙ్గం దత్తవతీ।
7.    రూప్యకాణి దత్వా యదా సః గన్తుముద్యుక్తః తదా ఝటితి ఏకః నిర్ధనః ఇవ దృశ్యమానః వృద్ధః నారఙ్గం క్రేతుం తత్రైవ ఆగతః।
8.    తేనాపి ప్రస్థపరిమితం నారఙ్గాణాం కృతే కిం మౌల్యమ్ ఇతి పృష్టమ్।
9.    తయా దశ రూప్యకాణి ఇతి ఉత్తరం దత్తమ్।
10.    తద్ దృష్ట్వా అమర్షణేన తేన యూనా సమీపమాగత్య నీచస్వరేణ పృష్టమ్ '
11.    అమ్బ, మదర్థం పఞ్చాశత్, తస్య కృతే కేవలం దశ, కథమ్ ఏవం కరోషి,న్యాయ్యం వా ఇదమ్' ఇతి।
12.    తదాకర్ణ్య తయా భణితమ్ ' అరే వత్స, భవాన్ క్రేతుం సమర్థః, కింతు ఏషః పలితః బన్ధువిహీనః,
13.    క్రేతుమ్ అశక్తోపి వినామూల్యం ఖాదితుం నేచ్ఛతి, ఆత్మాభిమానీ చ,
14.    అతః అహం తత్కృతే హీనమూల్యాన్ నారఙ్గాన్ దదామి,
15.    మమ తు ఏతేన బహు ధనం నష్టం న భవతి,
16.    యది ఏతాదృశ ఉపకారో మయా క్రియతే తదా మనసి తృప్తిః తథా ఏతద్రూపేణ సమాజే జనసేవా కిఞ్చిత్ భవతీతి భావనా అపి ఉత్పద్యతే।
17.    యదా మయా ఏవం క్రియతే తద్దినే మమ వ్యాపారోపి వర్ధతే, మన్యే ఏతత్కార్యం దేవస్యాపి ప్రీతిజనకం భవతి' ఇతి।
18.    తస్యాః సాధువాదేన నితరాం తుష్టః సః తదేవ చిన్తయన్ గృహం గతః।
19.    అథాపి కథా కిం సమాప్తా న, సన్తతమ్ అనువర్తతే।
20.    సః పలితః తయా నారఙ్గాన్ స్వీకృత్య ధనం దత్వా ఏకమ్ నారఙ్గం ఉద్ఘాట్య ఏకం మౌక్తికం ఖాదయిత్వా కటు వర్తతే ఇతి తత్ఫలం పూర్ణం తస్యై దత్తవాన్।
21.    సా తు తమ్ ఆస్వాద్య మధురమేవ వర్తతే ఇతి యదా బ్రువన్తీ ఆసీత్ తదా సః ఝటితి నిర్గతః।
22.    యదా యదా తేన వృద్ధేన వ్యాపారః క్రియతే స్మ తదా తదా ఏవమేవ క్రియతే స్మ।
23.    ఏతత్ దృష్ట్వా సమీపస్థః అన్యః శ్రేష్ఠీ ఏకదా తస్మై అపృచ్ఛత్ ' భో తాత, కిమర్థం ప్రతివారం తస్యై ఫలం యచ్ఛసి?
24.    తేన తవ నష్టం భవతి కిల! ఇతి। తదా సః ఉక్తవాన్
25.    ' ఫలే కటుతా నాస్తీతి అహమపి జానామి, పరంతు మయా దత్తం వినా కదాపి తత్ఫలం సా న ఖాదతి,
26.    సా ఏతద్రీత్యా యదాకదాచిత్ ఫలం ఖాదతు ఇతి అహమ్ ఏవం కరోమి, తేనాహం నితరాం తుష్టో భవామి ' ఇతి।
27.    తతః సః శ్రేష్ఠీ తస్యాః వృద్ధాయాః సాకం తదేవ ప్రశ్నమ్ అపృచ్ఛత్।
28.    తదా తయోక్తమ్ ' తద్విషయమ్ అహమపి జానే, యదా తేన మదర్థం ఫలం దాస్యతే తదా మయాపి తస్య స్యూతే ప్రస్థపరిమితాత్ అధికమ్ ఏకం ఫలం స్థాప్యతే। అతః తస్యాపి న నష్టః భవతి ' ఇతి।
29.    'పరస్పరం భావయన్తః శ్రేయః పరమవాప్స్యథ' ఇతి కృష్ణస్యోక్తిః।
30.    యదా వయం పరస్య ఉపకారం కుర్మః యదా నిశ్చితేన అన్యః అస్మత్కృతే ఉపకుర్యాత్।
31.    ఏవమేవ లోకే వ్యవస్థా సుకరా దృశ్యతే।
32.    దానబుద్ధిః తథా పాత్రాపాత్రవివేచనం తత్ర సదా ఆవశ్యకమ్। దేవోsపి తమ్ అనుగృహ్ణాతి।
సంస్కృతం-
--శ్రీనిధిః అభ్యఙ్కరః
ఉపకర్తా- చిదమ్బర కులకర్ణిః
---------------------------------------------
(సంస్కృతలేఖకు భాషాశిక్షణార్థం యథాతథానువాదం)
🌺☘🌺☘🌺
చేసిందే మళ్ళీ చెయ్యాలి చెయ్య రానిదైనా ఎప్పుడూ
1.    అంగడి వీధిలో ప్రతి రోజూ లాగే ఆ వృధ్ధు రాలు నారింజలను అమ్ముతూ ఉన్నది.
2.    ఆవిడ యొక్క అంగడి ఒక కూలి పోతున్న గుడిసె.
3.    కానీ ఆవిడ దిగులు లేకుండా స్వతంత్ర జీవనం గడుపుతూ ఉన్నది.
4.    ఆ రోజే ఒక యువకుడు నారింజలను కొనడానికి వృద్ధురాలి గుడిసెకు వచ్చాడు.
5.    అతని చేత అడుగబడింది'అమ్మా!ఒక కొలత నారింజల కొరకు ఏమి ధర', అని.
6.    ఏభై రూపాయలు అని చెప్పి ఆమె కొలతకు సరిపోయే నారింజలను ఇచ్చింది.
7.    రూపాయలను ఇచ్చి ఎప్పుడు అతడు వెళ్ళటానికి ఉద్యుక్తుడైనాడో అప్పుడు వెంటనే ఒక ధనహీనుడిలా( బీదవాడి ) కనుపించే వృద్ధుడు నారింజలను కొనడానికి అక్కడికే వచ్చాడు.
8.    అతని చేత కూడా కొలతకు సరిపోయే నారింజల కోసం ఎంత ధర అని అడుగబడింది.
9.    ఆమె చేత పది రూపాయలు అని సమాధానం ఈయబడింది.
10.    అది చూసి కోపంతో ఆ యువకుడి చేత దగ్గరికి వెళ్ళి చిన్న గొంతులో అడుగబడింది'
11.    అమ్మా, నా కోసం ఏభై రూపాయలు, అతని కోసం కేవలం పది,ఎలా ఇలా చేస్తున్నావు,న్యాయమేనా ఇది, అని.
12.    అది విని ఆమె చేత చెప్పబడింది' ఒరేయ్ నాయనా, నువ్వు కొనడానికి సమర్ధుడివి; కానీ ఇతడు పండి(వృద్ధుడై) పోయాడు,బంధు విహీనుడు;
13.    కొనడానికి అశక్తుడైనా కూడా ధర (ఇవ్వకుండా)లే కుండా తినడానికి ఇష్టపడడు,ఆత్మాభిమాని కూడా,
14.    అందుచేత నేను అతని కొరకు తక్కువ ధరకు నారింజలను ఇస్తున్నాను,
15.    నా యొక్క నష్టమైతే దీని వల్ల ఎక్కువ ధనం కాదు.
16.    ఐతే ఇటువంటి ఉపకారం నా చేత చేయబడితే అప్పుడు మనసులో తృప్తి అలా ఈ రూపంతో సమాజంలో ప్రజాసేవ కొంచెం అవుతుంది అని ఆలోచన కూడా కలుగుతుంది.
17.    ఎప్పుడు నాచేత ఇలా చేయబడుతుందో అలాగైతే నా వ్యాపారం కూడా పెరుగుతుంది,అనుకుంటాను ఈ పని దేవతల యొక్క కూడా ప్రీతి కలిగించేది అవుతుంది',అని.
18.    ఆమె యొక్క మంచి మాటల వల్ల చాలా సంతోషించి అతడు అదే ఆలోచిస్తూ ఇంటికి వెళ్ళాడు.
19.    తరువాత కథ ఏమి పూర్తి అయ్యిందా, లేదు, ఎప్పుడూ అనువర్తిస్తుంది.
20.    ఆ పండిన అతను (వృద్ధుడు) ఆమె వల్ల నారింజలను తీసుకుని ధనం ఇచ్చి, ఒక నారింజను వలిచి, ఒక తొనను తిని, చేదుగా ఉంది అని ఆ పండును మొత్తం ఆమె కొరకు ఇచ్చాడు.
21.    ఆమె కూడా దానిని ఆస్వాదించి తియ్యగానే ఉంది అని ఎప్పుడు అంటూ ఉన్నదో అప్పుడు అతను వెంటనే వెళ్ళి పోయాడు.
22.    ఎప్పుడెప్పుడు ఆ వృద్ధుని చేత వ్యాపారం చెయ్యబడుతూ ఉండిందో అప్పుడప్పుడు ఇలాగే జరుగుతూ ఉండింది.
23.    దీనిని చూసి దగ్గరగా ఉన్న ఇతర శ్రేష్ఠి (వ్యాపారి) ఒకసారి అతని (ని) కొరకు అడిగాడు' ఓ బాబూ, ఎందు కొరకు ప్రతి సారి ఆమె కొరకు పండును ఇస్తావు?
24.    దాని వల్ల నీకు నష్టం కలుగుతుంది కదా, అని. అప్పుడు అతడు అన్నాడు-
25.    ' పండులో చేదు లేదు అని నాకు కూడా తెలుసు, కానీ నా కొరకు ఇవ్వకుండా ఎప్పుడూ కూడా ఆ పండును ఆమె తినదు,
26.    ఆమె ఈ ప్రకారంగా ఎప్పుడో అప్పుడు పండు తిననీ అని నేను ఇలా చేస్తున్నాను, దాని వల్ల నేను చాలా సంతోషించే వాడుగా ఉంటాను, అని.
27.    అటు నుండి ఆ శ్రేష్ఠి ఆ యొక్క వృద్ధురాలి(ని) దగ్గర అదే ప్రశ్నను అడిగాడు.
28.    అప్పుడు ఆమె చేత చెప్పబడింది- 'ఆ సంగతి నాకు కూడా తెలుసు, ఎప్పుడు అతని చేత నా కొరకు పండు ఇవ్వబడుతుందో అప్పుడు నా చేత కూడా అతని సంచీలో కొలతకు సరిపోయేలా ఎక్కువగా ఒక పండు ఉంచబడుతుంది. అందుచేత అతనికి కూడా నష్టం కలుగదు',అని.
29.    'పరస్పరం (క్షేమాన్ని)భావిస్తూ పరమ శ్రేయస్సును పొందుతారు', అని కృష్ణుడి మాట.
30.    ఎప్పుడు మనం పరుల యొక్క ఉపకారం చేస్తామో అప్పుడు తప్పకుండా పరులు మన కోసం ఉపకారం చేస్తారు.
31.    ఇలాగే లోకంలో వ్యవస్థ సుకరంగా కనుపిస్తుంది.
32.    దానం (యొక్క) వృద్ధి అలా పాత్ర అపాత్ర వివేచనము అక్కడ ఎప్పుడూ అవసరం. దేవతలు కూడా అతనిని అనుగ్రహిస్తారు.
తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
---------------------------------------------
సంస్కృతవాక్యానికి కింద తెలుగు వాక్యంతో క్రమంగా అనువాదం—
🌺☘🌺☘🌺

కృతే పునః కుర్యాత్ అకృతేపి కదాచన
చేసిందే మళ్ళీ చెయ్యాలి చెయ్య రానిదైనా ఎప్పుడూ

1. విపణిమార్గే ప్రతిదినమివ సా వృద్ధా నారఙ్గం విక్రయన్తీ ఆసీత్।
1. అంగడి వీధిలో ప్రతి రోజూ లాగే ఆ వృధ్ధు రాలు నారింజలను అమ్ముతూ ఉన్నది.

2. తస్యాః ఆపణమ్ ఏకం జీర్ణమ్ ఉటజమ్।
2. ఆవిడ యొక్క అంగడి ఒక కూలి పోతున్న గుడిసె.

3. కింతు సా వినా దైన్యేన స్వతన్త్రం జీవనం యాపయన్తీ ఆసీత్।
3. కానీ ఆవిడ దిగులు లేకుండా స్వతంత్ర జీవనం గడుపుతూ ఉన్నది.

4. తద్దినే ఏకః యువా నారఙ్గం క్రేతుం వృద్ధాయాః ఉటజమ్ ఆగతవాన్।
4. ఆ రోజే ఒక యువకుడు నారింజలను కొనడానికి వృద్ధురాలి గుడిసెకు వచ్చాడు.

5. తేన పృష్టమ్ ' అమ్బ, ఏక ప్రస్థ నారఙ్గాణాం కృతే కిం మౌల్యమ్ ' ఇతి।
5. అతని చేత అడుగబడింది'అమ్మా!ఒక కొలత నారింజల కొరకు ఏమి ధర', అని.

6. పఞ్చాశత్ రూప్యకాణి ఇత్యుక్త్వా సా ప్రస్థపరిమితం నారఙ్గం దత్తవతీ।
6. ఏభై రూపాయలు అని చెప్పి ఆమె కొలతకు సరిపోయే నారింజలను ఇచ్చింది.

7. రూప్యకాణి దత్వా యదా సః గన్తుముద్యుక్తః తదా ఝటితి ఏకః నిర్ధనః ఇవ దృశ్యమానః వృద్ధః నారఙ్గం క్రేతుం తత్రైవ ఆగతః।
7. రూపాయలను ఇచ్చి ఎప్పుడు అతడు వెళ్ళటానికి ఉద్యుక్తుడైనాడో అప్పుడు వెంటనే ఒక ధనహీనుడిలా( బీదవాడి ) కనుపించే వృద్ధుడు నారింజలను కొనడానికి అక్కడికే వచ్చాడు.

8. తేనాపి ప్రస్థపరిమితం నారఙ్గాణాం కృతే కిం మౌల్యమ్ ఇతి పృష్టమ్।
8. అతని చేత కూడా కొలతకు సరిపోయే నారింజల కోసం ఎంత ధర అని అడుగబడింది.

9. తయా దశ రూప్యకాణి ఇతి ఉత్తరం దత్తమ్।
9. ఆమె చేత పది రూపాయలు అని సమాధానం ఈయబడింది.

10. తద్ దృష్ట్వా అమర్షణేన తేన యూనా సమీపమాగత్య నీచస్వరేణ పృష్టమ్ '
10. అది చూసి కోపంతో ఆ యువకుడి చేత దగ్గరికి వెళ్ళి చిన్న గొంతులో అడుగబడింది-

11. అమ్బ, మదర్థం పఞ్చాశత్, తస్య కృతే కేవలం దశ, కథమ్ ఏవం కరోషి,న్యాయ్యం వా ఇదమ్' ఇతి।
11. 'అమ్మా, నా కోసం ఏభై రూపాయలు, అతని కోసం కేవలం పది,ఎలా ఇలా చేస్తున్నావు,న్యాయమేనా ఇది, అని.

12. తదాకర్ణ్య తయా భణితమ్ ' అరే వత్స, భవాన్ క్రేతుం సమర్థః, కింతు ఏషః పలితః బన్ధువిహీనః,
12. అది విని ఆమె చేత చెప్పబడింది' ఒరేయ్ నాయనా, నువ్వు కొనడానికి సమర్ధుడివి; కానీ ఇతడు పండి(వృద్ధుడై) పోయాడు,బంధు విహీనుడు;

13. క్రేతుమ్ అశక్తోపి వినామూల్యం ఖాదితుం నేచ్ఛతి, ఆత్మాభిమానీ చ,
13. కొనడానికి అశక్తుడైనా కూడా ధర (ఇవ్వకుండా)లే కుండా తినడానికి ఇష్టపడడు,ఆత్మాభిమాని కూడా,

14. అతః అహం తత్కృతే హీనమూల్యాన్ నారఙ్గాన్ దదామి,
14. అందుచేత నేను అతని కొరకు తక్కువ ధరకు నారింజలను ఇస్తున్నాను,

15. మమ తు ఏతేన బహు ధనం నష్టం న భవతి,
15. నా యొక్క నష్టమైతే దీని వల్ల ఎక్కువ ధనం కాదు

16. యది ఏతాదృశ ఉపకారో మయా క్రియతే తదా మనసి తృప్తిః తథా ఏతద్రూపేణ సమాజే జనసేవా కిఞ్చిత్ భవతీతి భావనా అపి ఉత్పద్యతే।
16. ఐతే ఇటువంటి ఉపకారం నా చేత చేయబడితే అప్పుడు మనసులో తృప్తి అలా ఈ రూపంతో సమాజంలో ప్రజాసేవ కొంచెం అవుతుంది అని ఆలోచన కూడా కలుగుతుంది.

17. యదా మయా ఏవం క్రియతే తద్దినే మమ వ్యాపారోపి వర్ధతే, మన్యే ఏతత్కార్యం దేవస్యాపి ప్రీతిజనకం భవతి' ఇతి।
17. ఎప్పుడు నాచేత ఇలా చేయబడుతుందో అలాగైతే నా వ్యాపారం కూడా పెరుగుతుంది,అనుకుంటాను ఈ పని దేవతల యొక్క కూడా ప్రీతి కలిగించేది అవుతుంది',అని.

18. తస్యాః సాధువాదేన నితరాం తుష్టః సః తదేవ చిన్తయన్ గృహం గతః।
18. ఆమె యొక్క మంచి మాటల వల్ల చాలా సంతోషించి అతడు అదే ఆలోచిస్తూ ఇంటికి వెళ్ళాడు.

19. అథాపి కథా కిం సమాప్తా న, సన్తతమ్ అనువర్తతే।
19. తరువాత కథ ఏమి పూర్తి అయ్యిందా, లేదు, ఎప్పుడూ అనువర్తిస్తుంది.

20. సః పలితః తయా నారఙ్గాన్ స్వీకృత్య ధనం దత్వా ఏకమ్ నారఙ్గం ఉద్ఘాట్య ఏకం మౌక్తికం ఖాదయిత్వా కటు వర్తతే ఇతి తత్ఫలం పూర్ణం తస్యై దత్తవాన్।
20. ఆ పండిన అతను (వృద్ధుడు) ఆమె వల్ల నారింజలను తీసుకుని ధనం ఇచ్చి, ఒక నారింజను వలిచి, ఒక తొనను తిని, చేదుగా ఉంది అని ఆ పండును మొత్తం ఆమె కొరకు ఇచ్చాడు.

21. సా తు తమ్ ఆస్వాద్య మధురమేవ వర్తతే ఇతి యదా బ్రువన్తీ ఆసీత్ తదా సః ఝటితి నిర్గతః।
21. ఆమె కూడా దానిని ఆస్వాదించి తియ్యగానే ఉంది అని ఎప్పుడు అంటూ ఉన్నదో అప్పుడు అతను వెంటనే వెళ్ళి పోయాడు.

22. యదా యదా తేన వృద్ధేన వ్యాపారః క్రియతే స్మ తదా తదా ఏవమేవ క్రియతే స్మ।
22. ఎప్పుడెప్పుడు ఆ వృద్ధుని చేత వ్యాపారం చెయ్యబడుతూ ఉండిందో అప్పుడప్పుడు ఇలాగే జరుగుతూ ఉండింది.

23. ఏతత్ దృష్ట్వా సమీపస్థః అన్యః శ్రేష్ఠీ ఏకదా తస్మై అపృచ్ఛత్ ' భో తాత, కిమర్థం ప్రతివారం తస్యై ఫలం యచ్ఛసి?
23. దీనిని చూసి దగ్గరగా ఉన్న ఇతర శ్రేష్ఠి (వ్యాపారి) ఒకసారి అతని (ని) కొరకు అడిగాడు' ఓ బాబూ, ఎందు కొరకు ప్రతి సారి ఆమె కొరకు పండును ఇస్తావు?

24. తేన తవ నష్టం భవతి కిల!ఇతి। తదా సః ఉక్తవాన్
24. దాని వల్ల నీకు నష్టం కలుగుతుంది కదా, అని. అప్పుడు అతడు అన్నాడు

25. 'ఫలే కటుతా నాస్తీతి అహమపి జానామి, పరంతు మయా దత్తం వినా కదాపి తత్ఫలం సా న ఖాదతి,
25. 'పండులో చేదు లేదు అని నాకు కూడా తెలుసు, కానీ నా కొరకు ఇవ్వకుండా ఎప్పుడూ కూడా ఆ పండును ఆమె తినదు,

26. సా ఏతద్రీత్యా యదాకదాచిత్ ఫలం ఖాదతు ఇతి అహమ్ ఏవం కరోమి, తేనాహం నితరాం తుష్టో భవామి ' ఇతి।
26. ఆమె ఈ ప్రకారంగా ఎప్పుడో అప్పుడు పండు తిననీ అని నేను ఇలా చేస్తున్నాను, దాని వల్ల నేను చాలా సంతోషించే వాడుగా ఉంటాను, అని.

27. తతః సః శ్రేష్ఠీ తస్యాః వృద్ధాయాః సాకం తదేవ ప్రశ్నమ్ అపృచ్ఛత్।
27. అటు నుండి ఆ శ్రేష్ఠి ఆ యొక్క వృద్ధురాలి(ని) దగ్గర అదే ప్రశ్నను అడిగాడు.

28. తదా తయోక్తమ్ ' తద్విషయమ్ అహమపి జానే, యదా తేన మదర్థం ఫలం దాస్యతే తదా మయాపి తస్య స్యూతే ప్రస్థపరిమితాత్ అధికమ్ ఏకం ఫలం స్థాప్యతే। అతః తస్యాపి న నష్టః భవతి ' ఇతి।
28. అప్పుడు ఆమె చేత చెప్పబడింది'ఆ సంగతి నాకు కూడా తెలుసు, ఎప్పుడు అతని చేత నా కొరకు పండు ఇవ్వబడుతుందో అప్పుడు నా చేత కూడా అతని సంచీలో కొలతకు సరిపోయేలా ఎక్కువగా ఒక పండు ఉంచబడుతుంది. అందుచేత అతనికి కూడా నష్టం కలుగదు',అని.

29. 'పరస్పరం భావయన్తః శ్రేయః పరమవాప్స్యథ' ఇతి కృష్ణస్యోక్తిః।
29. 'పరస్పరం (క్షేమాన్ని)భావిస్తూ పరమ శ్రేయస్సును పొందుతారు', అని కృష్ణుడి మాట.

30. యదా వయం పరస్య ఉపకారం కుర్మః యదా నిశ్చితేన అన్యః అస్మత్కృతే ఉపకుర్యాత్।
30. ఎప్పుడు మనం పరుల యొక్క ఉపకారం చేస్తామో అప్పుడు తప్పకుండా పరులు మన కోసం ఉపకారం చేస్తారు.

31. ఏవమేవ లోకే వ్యవస్థా సుకరా దృశ్యతే।
31. ఇలాగే లోకంలో వ్యవస్థ సుకరంగా కనుపిస్తుంది.

32. దానబుద్ధిః తథా పాత్రాపాత్రవివేచనం తత్ర సదా ఆవశ్యకమ్। దేవోsపి తమ్ అనుగృహ్ణాతి।
32. దానం (యొక్క) వృద్ధి అలా పాత్ర అపాత్ర వివేచనము అక్కడ ఎప్పుడూ అవసరం. దేవతలు కూడా అతనిని అనుగ్రహిస్తారు.
అనువాదః ; శ్రీనిధి అభ్యఙ్కరః
ఉపకర్తా- చిదమ్బర కులకర్ణిః
తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు

http://shreenidhiabhyankar.blogspot.in/

అమరవాణీకథాలహరీ-27 - यथा पितामही वृद्धाश्रमे तिष्ठति, యథా పితామహీ వృద్ధాశ్రమే తిష్ఠతి

అమరవాణీకథాలహరీ-27
🌺☘🌺☘🌺
यथा पितामही वृद्धाश्रमे तिष्ठति
१.    माता- मम पुत्रः तु ज्येष्ठः भूत्वा वैद्यः भविष्यति न वा पुत्र।
२.    पुत्रः- आम् अम्बे! अहं वैद्यः भूत्वा महद्धनं सम्पादयिष्यामि, अपिच महद् गृहमपि निर्मापयिष्यामि ।
३.    माता- आम् पुत्र! तस्मिन् नूतनगृहे वयं सुखेन वासं करिष्यामः ।
४.    पुत्रः- न न अम्बे! भवती तु तस्मिन् गृहे स्थातुं न शक्ष्यति ।
५.    वृद्धावस्थायां तु भवती वृद्धाश्रमे एव स्थास्यति यथा पितामही इदानीं वृद्धाश्रमे तिष्ठति ।
-प्रदीपनाथः
--------------------------------------------
యథా పితామహీ వృద్ధాశ్రమే తిష్ఠతి
🌺☘🌺☘🌺

1.    మాతా- మమ పుత్రః తు జ్యేష్ఠః భూత్వా వైద్యః భవిష్యతి న వా పుత్ర.
2.    పుత్రః- ఆమ్ అమ్బే! అహం వైద్యః భూత్వా మహద్ధనం సమ్పాదయిష్యామి. అపి చ మహద్ గృహమపి నిర్మాపయిష్యామి.
3.    మాతా- ఆమ్ పుత్ర! తస్మిన్ నూతనగృహే వయం సుఖేన వాసం కరిష్యామః.
4.    పుత్రః- న న అమ్బే! భవతీ తు తస్మిన్ గృహే స్థాతుం న శక్ష్యతి.
5.    వృద్ధావస్థాయాం తు భవతీ వృద్ధాశ్రమే ఏవ స్థాస్యతి యథా పితామహీ ఇదానీం వృద్ధాశ్రమే తిష్ఠతి.
🌹
-ప్రదీపనాథః..
--------------------------------------------
(సంస్కృతలేఖకు భాషాశిక్షణార్థం యథాతథానువాదం)
🌺☘🌺☘🌺
ఎలా అయితే నాయినమ్మ వృద్ధాశ్రమంలో ఉన్నదో
1.    మాతా-నా పుత్రుడు పెద్దవాడై వైద్యుడౌతాడు, కదూ పుత్రా?
2.    పుత్రుడు-అవును అమ్మా, నేను వైద్యుడినై చాలా ధనం సంపాదిస్తాను, ఇంకా కూడా గొప్ప ఇల్లు కట్టిస్తాను.
3.    మాతా-అవును నాయనా, ఆ కొత్త ఇంటిలో మనం సుఖంగా నివాసం చేస్తాము.
4.    లేదు లేదు అమ్మా, నువ్వు అయితే ఆ గృహంలో ఉండటానికి వీలు కాదు.
5.    వృద్ధావస్థలో అయితే నువ్వు వృద్ధాశ్రమంలోనే ఉంటావు ఎలా అయితే నాయినమ్మ ఇప్పుడు వృద్ధాశ్రమంలో ఉన్నదో(అలా)
తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
---------------------------------------------
సంస్కృతవాక్యానికి కింద తెలుగు వాక్యంతో క్రమంగా అనువాదం—
యథా పితామహీ వృద్ధాశ్రమే తిష్ఠతి
ఎలా అయితే నాయినమ్మ వృద్ధాశ్రమంలో ఉన్నదో

1. మాతా- మమ పుత్రః తు జ్యేష్ఠః భూత్వా వైద్యః భవిష్యతి న వా పుత్ర!
1. మాతా-నా పుత్రుడు పెద్దవాడై వైద్యుడౌతాడు, కదూ పుత్రా?

2. పుత్రః- ఆమ్ అమ్బే! అహం వైద్యః భూత్వా మహద్ధనం సమ్పాదయిష్యామి అపిచ మహద్ గృహమపి నిర్మాపయిష్యామి !
2. పుత్రుడు-అవును అమ్మా! నేను వైద్యుడినై చాలా ధనం సంపాదిస్తాను, ఇంకా కూడా గొప్ప ఇల్లు కట్టిస్తాను.

3. మాతా- ఆమ్ పుత్ర! తస్మిన్ నూతనగృహే వయం సుఖేన వాసం కరిష్యామః!
3. మాతా-అవును పుత్రా!ఆ కొత్త ఇంటిలో మనం సుఖంగా నివాసం చేస్తాము.

4. పుత్రః- న న అమ్బే! భవతీ తు తస్మిన్ గృహే స్థాతుం న శక్ష్యతి!
4. లేదు లేదు అమ్మా! నువ్వు అయితే ఆ గృహంలో ఉండటానికి వీలు కాదు.

5. వృద్ధావస్థాయాం తు భవతీ వృద్ధాశ్రమే ఏవ స్థాస్యతి యథా పితామహీ ఇదానీం వృద్ధాశ్రమే తిష్ఠతి!
5. వృద్ధావస్థలో అయితే నువ్వు వృద్ధాశ్రమంలోనే ఉంటావు ఎలా అయితే నాయినమ్మ ఇప్పుడు వృద్ధాశ్రమంలో ఉన్నదో(అలా)
సంస్కృతం
--ప్రదీపనాథః
ఆంధ్రానువాదం
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు

అమరవాణీకథాలహరీ-26 - शुम्भ-निशुम्भौ, శుమ్భ-నిశుమ్భౌ

అమరవాణీకథాలహరీ-26
🌺☘🌺☘🌺
शुम्भ-निशुम्भौ
१.    पुरा शुम्भः निशुम्भो इति दौ असुरभ्रातरौ आस्ताम्।
२.    एकदा तौ भ्रातरौ असुरसैनिकैः सह स्वर्गस्य आक्रमणं कृतवन्तौ आस्ताम्।
३.    तदा आरम्भः अभवत् देवासुरयोः तुमुलयुद्धम् ।
४.    देवानां साहाय्यार्थं देवी दुर्गा अपि असुरैः सह युद्धं कृतवती।
५.    परन्तु असुराणां शक्तिः अधिका आसीत्।
६.    युद्धे तान् असुरान् पराजयितुम् असमर्था देवी दुर्गा तदा आक्रोशेन तस्याः तृतीयनेत्रम् उद्घाटितवती आसीत्।
७.    तस्मात् नेत्रात् आविर्भूता अभवत् खड्गहस्ता एका भयङ्करी नारीमूर्तिः।
८.    कृष्णवर्णा चतुर्भुजा सा एव देवी काली।
९.    तदा देवी काली अपि असुरैः सह तुमुलयुद्धं कृतवती आसीत्।
१०.    बहवः असुराः तया हताः।
११.    तस्याः देव्याः काल्याः ताण्डवे यदा असुराः दिग्भ्रान्ताः अभवन् तदा शुम्भनिशुम्भयोः सेनापति रक्तबीजः काल्याः पुरतः युद्धं कर्तुं गतवान् आसीत्।
१२.    रक्तबीजस्य वरम् आसीत् यत् यदि तस्य शरीरात् एक बिन्दु रक्तं भूमौ पतेत् तर्हि तस्मात् रक्तात् पुनः रक्तबीजस्य जन्म भविष्यति इति।
१३.    माता देवी काली तदा रक्तबीजं दृष्ट्वा तस्य उपरि पराक्रम्या आक्रमणं कृतवती आसीत्।
१४.    रक्तबीजस्य शरीरात् यदा रक्तं भूमौ पतति तदा तस्मात् रक्तात् पुनः एकस्य रक्तबीजस्य जन्म भवति इति दृष्ट्वा सा देवी चिन्तिता अभवत्।
१५.    तत्पश्चात् सा रक्तबीजस्य शरीरस्य सर्वं रक्तं स्वयं पीत्वा तम् अहन्।
१६.    सर्वान् असुरान् हत्वा सा देवी काली उन्मत्ता अभवत् नृत्यं च आरब्धवती आसीत्।
१७.    तस्याः देव्याः कण्ठे असुराणां मुण्डैः निर्मिता माला आसीत्।
१८.    तस्याः कट्यां असुराणां हस्तैः च वेष्टनम् आसीत्।
१९.    तदा सर्वे देवाः चिन्तायाम् एव अपतन् कथं तां रोद्धुं शक्नुमः इति, परन्तु तां रोद्धुं केनापि न शक्यम्।
२०.    अन्ते च उपायम् एव न प्राप्य ते सर्वे देवाः महादेवस्य समीपं गतवन्तः सर्वं वृत्तान्तं च उक्तवन्तः आसन्।
२१.    तदा भगवान् शिवः आगत्य तस्याः मार्गं रोद्धुं तस्याः पुरतः मार्गे सुप्तवान् आसीत्।
२२.    तदा माता देवी काली वेगेन आगत्य भगवतः शिवस्य उपरि तस्याः पादं स्थापितवती आसीत्।
२३.    तस्याः पादतले भगवन्तं दृष्ट्वा सा देवी तस्याः मुखात् जिह्वां बहिः कृत्वा दन्तैः चर्वितवती आसीत्।
२४.    तस्याः एव देव्याः काल्याः मूर्तेः अद्यापि वयं सर्वे पूजां कुर्मः।
-प्रदीपनाथः
--------------------------------------------
🌺☘🌺☘🌺
శుమ్భ-నిశుమ్భౌ
1.    పురా శుమ్భః నిశుమ్భో ఇతి దౌ అసురభ్రాతరౌ ఆస్తామ్.
2.    ఏకదా తౌ భ్రాతరౌ అసురసైనికైః సహ స్వర్గస్య ఆక్రమణం కృతవన్తౌ ఆస్తామ్.
3.    తదా ఆరమ్భః అభవత్ దేవాసురయోః తుములయుద్ధమ్.
4.    దేవానాం సాహాయ్యార్థం దేవీ దుర్గా అపి అసురైః సహ యుద్ధం కృతవతీ.
5.    పరన్తు అసురాణాం శక్తిః అధికా ఆసీత్.
6.    యుద్ధే తాన్ అసురాన్ పరాజయితుమ్ అసమర్థా దేవీ దుర్గా తదా ఆక్రోశేన తస్యాః తృతీయనేత్రమ్ ఉద్ఘాటితవతీ ఆసీత్.
7.    తస్మాత్ నేత్రాత్ ఆవిర్భూతా అభవత్ ఖడ్గహస్తా ఏకా భయఙ్కరీ నారీమూర్తిః.
8.    కృష్ణవర్ణా చతుర్భుజా సా ఏవ దేవీ కాలీ.
9.    తదా దేవీ కాలీ అపి అసురైః సహ తుములయుద్ధం కృతవతీ ఆసీత్.
10.    బహవః అసురాః తయా హతాః.
11.    తస్యాః దేవ్యాః కాల్యాః తాణ్డవే యదా అసురాః దిగ్భ్రాన్తాః అభవన్ తదా శుమ్భనిశుమ్భయోః సేనాపతి రక్తబీజః కాల్యాః పురతః యుద్ధం కర్తుం గతవాన్ ఆసీత్.
12.    రక్తబీజస్య వరమ్ ఆసీత్ యత్ యది తస్య శరీరాత్ ఏక బిన్దు రక్తం భూమౌ పతేత్ తర్హి తస్మాత్ రక్తాత్ పునః రక్తబీజస్య జన్మ భవిష్యతి ఇతి.
13.    మాతా దేవీ కాలీ తదా రక్తబీజం దృష్ట్వా తస్య ఉపరి పరాక్రమ్యా ఆక్రమణం కృతవతీ ఆసీత్.
14.    రక్తబీజస్య శరీరాత్ యదా రక్తం భూమౌ పతతి తదా తస్మాత్ రక్తాత్ పునః ఏకస్య రక్తబీజస్య జన్మ భవతి ఇతి దృష్ట్వా సా దేవీ చిన్తితా అభవత్.
15.    తత్పశ్చాత్ సా రక్తబీజస్య శరీరస్య సర్వం రక్తం స్వయం పీత్వా తమ్ అహన్.
16.    సర్వాన్ అసురాన్ హత్వా సా దేవీ కాలీ ఉన్మత్తా అభవత్ నృత్యం చ ఆరబ్ధవతీ ఆసీత్.
17.    తస్యాః దేవ్యాః కణ్ఠే అసురాణాం ముణ్డైః నిర్మితా మాలా ఆసీత్.
18.    తస్యాః కట్యాం అసురాణాం హస్తైః చ వేష్టనమ్ ఆసీత్.
19.    తదా సర్వే దేవాః చిన్తాయామ్ ఏవ అపతన్ కథం తాం రోద్ధుం శక్నుమః ఇతి పరన్తు తాం రోద్ధుం కేనాపి న శక్యమ్.
20.    అన్తే చ ఉపాయమ్ ఏవ న ప్రాప్య తే సర్వే దేవాః మహాదేవస్య సమీపం గతవన్తః సర్వం వృత్తాన్తం చ ఉక్తవన్తః ఆసన్.
21.    తదా భగవాన్ శివః ఆగత్య తస్యాః మార్గం రోద్ధుం తస్యాః పురతః మార్గే సుప్తవాన్ ఆసీత్.
22.    తదా మాతా దేవీ కాలీ వేగేన ఆగత్య భగవతః శివస్య ఉపరి తస్యాః పాదం స్థాపితవతీ ఆసీత్.
23.    తస్యాః పాదతలే భగవన్తం దృష్ట్వా సా దేవీ తస్యాః ముఖాత్ జిహ్వాం బహిః కృత్వా దన్తైః చర్వితవతీ ఆసీత్.
24.    తస్యాః ఏవ దేవ్యాః కాల్యాః మూర్తేః అద్యాపి వయం సర్వే పూజాం కుర్మః.
జయ మాఁ కాలీ.
🌹
--ప్రదీపనాథః
--------------------------------------------
(సంస్కృతలేఖకు భాషాశిక్షణార్థం యథాతథానువాదం)
🌺☘🌺☘🌺
శుంభ-నిశుంభులు
1.    పూర్వం శుంభ నిశుంభులు అని ఇద్దరు అసుర సోదరులు ఉండేవారు.
2.    ఒకప్పుడు ఆ ఇద్దరు సోదరులు అసుర సైనికులతో సహా స్వర్గం యొక్క ఆక్రమణం చేసి ఉన్నారు.
3.    అప్పుడు మొదలైంది దేవాసురుల తుముల(దొమ్మి) యుద్ధం.
4.    దేవతల యొక్క సహాయం కోసం దుర్గా దేవి కూడా అసురులతో యుద్ధం చేసింది.
5.    కానీ అసురుల యొక్క శక్తి అధికంగా ఉండినది.
6.    యుద్ధంలో ఆ అసురులను ఓడించడానికి అసమర్థురాలైన దేవీ దుర్గా అప్పుడు ఆక్రోశంతో ఆమె యొక్క మూడవ కంటిని తెరిచింది.
7.    ఆ కంటి నుండి ఆవిర్భవించి ఉండింది ఖడ్గ హస్తయై ఒక భయంకరి(యైన) స్త్రీమూర్తి.
8.    నల్లటి రంగు నాలుగు చేతులు (గల) ఆమెయే దేవీ కాళీ.
9.    అప్పుడు దేవీ కాళీ కూడా అసురులతో దొమ్మి యుద్ధం చేసింది.
10.    చాలామంది అసురులు ఆమె చేత హతులైనారు.
11.    ఆ (యొక్క)దేవి (యొక్క)కాళి యొక్క తాండవంలో ఎప్పుడైతే అసురులు దిగ్భ్రాంతులైనారో అప్పుడు శుంభ నిశుంభుల యొక్క సేనాపతి రక్తబీజుడు కాళి ముందు యుద్ధం చేయడానికి వెళ్ళాడు.
12.    రక్తబీజుడు యొక్క వరం ఉండింది (అది) ఒకవేళ వాడి యొక్క శరీరం నుండి ఒక్క చుక్క రక్తం భూమి యందు పడినట్లైతే అప్పుడు ఆ రక్తమునుండి మళ్ళీ రక్తబీజుడి పుట్టుక సంభవిస్తుంది, అని.
13.    మాతా దేవీ కాళీ అప్పుడు రక్తబీజుడిని చూసి వాడి పైన పరాక్రమించి ఎదుర్కొన్నది.
14.    రక్తబీజుడి శరీరం నుండి ఎప్పుడు రక్తం భూమియందు పడుతుందో అప్పుడు దానినుండి మళ్ళీ ఒక రక్తబీజుడి యొక్క పుట్టుక సంభవిస్తుంది అని చూసి ఆ దేవి చింతించింది.
15.    ఆ తరువాత ఆమె రక్తబీజుడి యొక్క శరీరం యొక్క మొత్తం రక్తాన్ని స్వయంగా త్రాగి వాణ్ణి చంపింది.
16.    అందరు అసురలను చంపి ఆ దేవీ కాళీ ఉన్మత్తురాలైంది, నృత్యమున్నూ ఆరంభించింది.
17.    ఆ యొక్క దేవి యొక్క కంఠంలో అసురుల తలలతో నిర్మించిన మాల ఉన్నది.
18.    ఆమె యొక్క నడుమునందు అసురల యొక్క హస్తాలతో కూడిన (కటి)బంధం ఉంది.
19.    అప్పుడు అందరు దేవతలు విచారంలో పడిపోయారు ఎలా ఆపడానికి శక్తులమవుతాము అని, కానీ ఆమెను ఆపడానికి ఎవరికీ శక్యం కాదు.
20.    చివరికిన్నీ ఉపాయమే దొరక్క ఆ సర్వ దేవతలు మహా దేవుడి దగ్గరకు వెళ్ళారు, విషయాన్నంతా చెప్పారు.
21.    అప్పుడు భగవాన్ శివుడు వచ్చి ఆమె మార్గాన్ని నిరోధించడానికి ఆమె ముందు మార్గంలో పడుకున్నాడు.
22.    అప్పుడు మాతా దేవీ కాళీ వేగంగా వచ్చి భగవంతుడి యొక్క శివుడి యొక్క(శరీరం)మీద ఆమె యొక్క పాదాన్ని మోపింది.
23.    ఆమె యొక్క (అరికాలు)పాదతలమందు భగవంతుడిని చూసి ఆ దేవి ఆమె యొక్క నోటి నుండి నాలుకను బయటికి చాపి పళ్ళు కొరుక్కుంది.
24.    ఆమె యొక్క దేవి యొక్క కాళి యొక్క మూర్తియే నేటికీమనం అందరం పూజ చేస్తాము.

తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు
--------------------------------------------
సంస్కృతవాక్యానికి కింద తెలుగు వాక్యంతో క్రమంగా అనువాదం—
శుమ్భనిశుమ్భౌ
శుంభ-నిశుంభులు

1. పురా శుమ్భః నిశుమ్భో ఇతి ద్వౌ అసురభ్రాతరౌ ఆస్తామ్.
1. పూర్వం శుంభ నిశుంభులు అని ఇద్దరు అసుర సోదరులు ఉండేవారు.

2. ఏకదా తౌ భ్రాతరౌ అసురసైనికైః సహ స్వర్గస్య ఆక్రమణం కృతవన్తౌ ఆస్తామ్.
2. ఒకప్పుడు ఆ ఇద్దరు సోదరులు అసుర సైనికులతో సహా స్వర్గం యొక్క ఆక్రమణం చేసి ఉన్నారు.

3. తదా ఆరమ్భః అభవత్ దేవాసురయోః తుములయుద్ధమ్.
3. అప్పుడు మొదలైంది దేవాసురుల తుముల (దొమ్మి) యుద్ధం.

4. దేవానాం సాహాయ్యార్థం దేవీ దుర్గా అపి అసురైః సహ యుద్ధం కృతవతీ. పరన్తు అసురాణాం శక్తిః అధికా ఆసీత్.
4. దేవతల యొక్క సహాయం కోసం దుర్గా దేవి కూడా అసురులతో యుద్ధం చేసింది. కానీ అసురుల యొక్క శక్తి అధికంగా ఉండినది.

5. యుద్ధే తాన్ అసురాన్ పరాజయితుమ్ అసమర్థా దేవీ దుర్గా తదా ఆక్రోశేన తస్యాః తృతీయనేత్రమ్ ఉద్ఘాటితవతీ ఆసీత్.
5. యుద్ధంలో ఆ అసురులను ఓడించడానికి అసమర్థురాలైన దేవీ దుర్గా అప్పుడు ఆక్రోశంతో ఆమె యొక్క మూడవ కంటిని తెరిచింది.

6. తస్మాత్ నేత్రాత్ ఆవిర్భూతా అభవత్ ఖడ్గహస్తా ఏకా భయఙ్కరీ నారీమూర్తిః.
6. ఆ కంటి నుండి ఆవిర్భవించి ఉండింది ఖడ్గ హస్తయై ఒక భయంకరి(యైన) స్త్రీమూర్తి.

7. కృష్ణవర్ణా చతుర్భుజా సా ఏవ దేవీ కాలీ.
7. నల్లటి రంగు నాలుగు చేతులు (గల) ఆమెయే దేవీ కాళీ.

8. తదా దేవీ కాలీ అపి అసురైః సహ తుములయుద్ధం కృతవతీ ఆసీత్.
8. అప్పుడు దేవీ కాళీ కూడా అసురులతో దొమ్మి యుద్ధం చేసింది.

9. బహవః అసురాః తయా హతాః.
9. చాలామంది అసురులు ఆమె చేత హతులైనారు.

10. తస్యాః దేవ్యాః కాల్యాః తాణ్డవే యదా అసురాః దిగ్భ్రాన్తాః అభవన్.
10. ఆ (యొక్క)దేవి (యొక్క)కాళి యొక్క తాండవంలో ఎప్పుడైతే అసురులు దిగ్భ్రాంతులైనారో

11. తదా శుమ్భనిశుమ్భయోః సేనాపతి రక్తబీజః కాల్యాః పురతః యుద్ధం కర్తుం గతవాన్ ఆసీత్.
11. అప్పుడు శుంభ నిశుంభుల యొక్క సేనాపతి రక్తబీజుడు కాళి ముందు యుద్ధం చేయడానికి వెళ్ళాడు.

12. రక్తబీజస్య వరమ్ ఆసీత్ యత్ యది తస్య శరీరాత్ ఏక బిన్దు రక్తం భూమౌ పతేత్ తర్హి తస్మాత్ రక్తాత్ పునః రక్తబీజస్య జన్మ భవిష్యతి ఇతి.
12. రక్తబీజుడు యొక్క వరం ఉండింది (అది) ఒక వేళ వాడి యొక్క శరీరం నుండి ఒక్క చుక్క రక్తం భూమి యందు పడినట్లైతే అప్పుడు ఆ రక్తమునుండి మళ్ళీ రక్తబీజుడి పుట్టుక సంభవిస్తుంది, అని.

13. మాతా దేవీ కాలీ తదా రక్తబీజం దృష్ట్వా తస్య ఉపరి పరాక్రమ్యా ఆక్రమణం కృతవతీ ఆసీత్.
13. మాతా దేవీ కాళీ అప్పుడు రక్తబీజుడి ని చూసి వాడి పైన పరాక్రమించి ఎదుర్కొన్నది.

14. రక్తబీజస్య శరీరాత్ యదా రక్తం భూమౌ పతతి తదా తస్మాత్ రక్తాత్ పునః ఏకస్య రక్తబీజస్య జన్మ భవతి ఇతి దృష్ట్వా సా దేవీ చిన్తితా అభవత్.
14. రక్తబీజుడి శరీరం నుండి ఎప్పుడు రక్తం భూమియందు పడుతుందో అప్పుడు దానినుండి మళ్ళీ ఒక రక్తబీజుడి యొక్క పుట్టుక సంభవిస్తుంది అని చూసి ఆ దేవి చింతించింది.

15. తత్పశ్చాత్ సా రక్తబీజస్య శరీరస్య సర్వం రక్తం స్వయం పీత్వా తమ్ అహన్.
15. ఆ తరువాత ఆమె రక్తబీజుడి యొక్క శరీరం యొక్క మొత్తం రక్తాన్ని స్వయంగా త్రాగి వాణ్ణి చంపింది.

16. సర్వాన్ అసురాన్ హత్వా సా దేవీ కాలీ ఉన్మత్తా అభవత్ నృత్యం చ ఆరబ్ధవతీ ఆసీత్.
16. అందరు అసురలను చంపి ఆ దేవీ కాళీ ఉన్మత్తురాలైంది, నృత్యమున్నూ ఆరంభించింది.

17. తస్యాః దేవ్యాః కణ్ఠే అసురాణాం ముణ్డైః నిర్మితా మాలా ఆసీత్.
17. ఆ యొక్క దేవి యొక్క కంఠంలో అసురుల తలలతో నిర్మించిన మాల ఉన్నది.

18. తస్యాః కట్యాం అసురాణాం హస్తైః చ వేష్టనమ్ ఆసీత్.
18. ఆమె యొక్క నడుమునందు అసురల యొక్క హస్తాలతో కూడిన (కటి)బంధం ఉంది.

19. తదా సర్వే దేవాః చిన్తాయామ్ ఏవ అపతన్. కథం తాం రోద్ధుం శక్నుమః ఇతి పరన్తు తాం రోద్ధుం కేనాపి న శక్యమ్.
19. అప్పుడు అందరు దేవతలు విచారంలో పడిపోయారు.ఎలా ఆపడానికి శక్తులమవుతాము అని, కానీ ఆమెను ఆపడానికి ఎవరికీ శక్యం కాదు.

20. అన్తే చ ఉపాయమ్ ఏవ న ప్రాప్య తే సర్వే దేవాః మహాదేవస్య సమీపం గతవన్తః సర్వం వృత్తాన్తం చ ఉక్తవన్తః ఆసన్.
20. చివరికిన్నీ ఉపాయమే దొరక్క ఆ సర్వ దేవతలు మహా దేవుడి దగ్గరకు వెళ్ళారు, విషయాన్నంతా చెప్పారు.

21. తదా భగవాన్ శివః ఆగత్య తస్యాః మార్గం రోద్ధుం తస్యాః పురతః మార్గే సుప్తవాన్ ఆసీత్.
21. అప్పుడు భగవాన్ శివుడు వచ్చి ఆమె మార్గాన్ని నిరోధించడానికి ఆమె ముందు మార్గంలో పడుకున్నాడు.

22. తదా మాతా దేవీ కాలీ వేగేన ఆగత్య భగవతః శివస్య ఉపరి తస్యాః పాదం స్థాపితవతీ ఆసీత్.
22. అప్పుడు మాతా దేవీ కాళీ వేగంగా వచ్చి భగవంతుడి యొక్క శివుడి యొక్క( శరీరం)మీద ఆమె యొక్క పాదాన్ని మోపింది.

23. తస్యాః పాదతలే భగవన్తం దృష్ట్వా సా దేవీ తస్యాః ముఖాత్ జిహ్వాం బహిః కృత్వా దన్తైః చర్వితవతీ ఆసీత్.
23. ఆమె యొక్క (అరికాలు)పాదతలమందు భగవంతుడిని చూసి ఆ దేవి ఆమె యొక్క నోటి నుండి నాలుకను బయటికి చాపి పళ్ళు కొరుక్కుంది.

24. తస్యాః ఏవ దేవ్యాః కాల్యాః మూర్తేః అద్యాపి వయం సర్వే పూజాం కుర్మః.
24. ఆమె యొక్క దేవి యొక్క కాళి యొక్క మూర్తియే నేటికీమనం అందరం పూజ చేస్తాము.

జయ మాఁ కాలీ.. 🌹🌹
జయ తల్లీ కాళీ
--ప్రదీపనాథః
తెలుగు సేత
పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు